Google Maps Aynı Göle Üç Ayrı İsim Veriyor

Türkiye’den Google Maps’i açıp Kuzey Amerika’nın beş Büyük Göl’ünden en küçüğüne bakan bir kullanıcı, aynı su kütlesinin iki adını birlikte görüyor: Lake Ontario ve Lake America. ABD’den bakıldığında eski ad kayboluyor. Kanada’daki ekranda ise yeni ad hiç görünmüyor. Gölün koordinatları değişmedi. Google, adını kullanıcının bulunduğu ülkeye göre üç ayrı biçimde gösteriyor.

Bu ayrım, ABD Başkanı Donald Trump’ın 27 Ağustos’ta imzaladığı kararnameyle başladı. Karar, ABD İçişleri Bakanına ve ABD Coğrafi Adlar Kuruluna gölü 30 gün içinde ‘Lake America’ olarak kaydetme talimatı veriyor. Federal kurumların haritaları, sözleşmeleri ve yazışmaları da yeni adı kullanacak.

Kararnamenin yetkisi ABD federal kurumlarıyla sınırlı. Kanada’nın, uluslararası kuruluşların veya özel şirketlerin gölü nasıl adlandıracağını belirlemiyor. Google’ın yaptığı değişiklik, yasal bir zorunluluktan ziyade şirketin resmî devlet kaynaklarını takip etme politikasından kaynaklanıyor.

ABD Coğrafi Adlar Kurulu, federal kurumlarda kullanılan yer adlarını standartlaştırıyor. Kurulun kararları Coğrafi Adlar Bilgi Sistemi’ne, kısa adıyla GNIS’e kaydediliyor. GNIS, ABD’de federal kullanım için resmî kaynak kabul ediliyor; uluslararası bir adlandırma makamı değil.

Google, 29 Ağustos’ta yayımladığı açıklamada GNIS kaydının değiştiğini ve yeni adı haritalarına aktarmaya başladığını duyurdu. Buna göre ABD’deki kullanıcılar ‘Lake America’, Kanada’dakiler ‘Lake Ontario’ adını görüyor. Türkiye dahil bu iki ülkenin dışındaki yerlerde iki ad birlikte gösteriliyor. Şirket, kullanıcının hangi sinyallere göre bir ülke sürümüne yerleştirildiğini açıklamadı.

Dijital haritaların ülkeye göre değişmesi yeni bir uygulama değil. Google, farklı devletlerin sınırlar veya yer adları konusunda anlaşamadığı durumlarda yerel mevzuatı ve resmî kayıtları izlediğini uzun süredir belirtiyor. Şirket 2025’te de ABD’deki kullanıcılar için Gulf of Mexico adını ‘Gulf of America’ olarak değiştirmiş, Meksika’da eski adı bırakmış ve diğer ülkelerde iki adı birlikte göstermişti.

Lake Ontario örneğinde dikkat çeken, kararın hızı ve harita şirketlerinin farklı tutumu oldu. Başkanlık kararnamesi perşembe günü imzalandı. Google cumartesi günü değişikliği duyurdu. Böylece federal hükümet için hazırlanmış bir veri tabanı güncellemesi, iki gün içinde milyonlarca kişinin kullandığı tüketici ürününün parçasına dönüştü.

Apple aynı yolu izlemedi. ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum, 31 Ağustos’ta Trump’ın Apple’a doğrudan ulaştığını ve haritadaki adın yakında değişebileceğini söyledi. Apple konuyla ilgili açıklama yapmadı. 1 Eylül sabahı Apple Maps gölü hâlâ Lake Ontario olarak gösteriyordu. Başkanın özel bir teknoloji şirketini doğrudan araması, federal kararın hukuki sınırının ötesinde şirketler üzerinde siyasi baskı oluşturabildiğini de gösteriyor. Reuters

Üçüncü bir harita hizmeti ise değişikliği açıkça reddetti. İnternet haritacılığının eski markalarından MapQuest, kararname günü yayımladığı kısa mesajda adın değiştirilmeyeceğini açıkladı. Şirket, uygulamada Lake Ontario adını korurken kullanıcıların göle diledikleri adı verebildiği bir araç da hazırladı.

Bu tutum MapQuest’i uzun süredir görmediği bir yere taşıdı. Uygulama, 1 Eylül’de ABD’de Apple App Store’un navigasyon kategorisinde Google Maps ve Apple Maps’i geçerek birinci sıraya çıktı. MapQuest Genel Müdürü Doug Berger, uygulama kullanımının olağan düzeyinin yaklaşık 50 katına ulaştığını söyledi. Sıralama bağımsız olarak The Guardian tarafından da kontrol edildi.

İndirmelerdeki artış, MapQuest’in haritasının teknik olarak rakiplerinden daha iyi bulunduğunu göstermiyor. Kullanıcılar bir yer adının nasıl yazılacağına ilişkin tercihini, harita uygulamasını değiştirerek ifade ediyor. Aynı koordinata farklı adlar veren platformlar arasında seçim yapmak böylece navigasyon kararının yanında siyasi bir tercihe de dönüşüyor.

Tepkinin genişliği, 1 Eylül’de yayımlanan Reuters/Ipsos anketinde de görülüyor. ABD genelinde 1.023 yetişkinle yapılan araştırmada katılımcıların yüzde 14’ü ad değişikliğini destekledi, yüzde 63’ü karşı çıktı. Geri kalanlar kararsız kaldı veya yanıt vermedi.

Haritalar uzun süredir devlet kayıtlarından, uydu görüntülerinden, işletme listelerinden ve kullanıcı bildirimlerinden oluşturuluyor. Lake Ontario örneği bu kaynaklar arasına kullanıcının bulunduğu ülkeyi daha belirgin biçimde ekledi. Bir haber odası, araştırmacı veya kullanıcı artık bir harita ekran görüntüsündeki adı değerlendirirken görüntünün nereden alındığını da bilmek zorunda.

Gölün kıyısı aynı yerde duruyor. Fakat artık ekran görüntüsünün hangi ülkeden ve hangi uygulamadan alındığını bilmeden üzerindeki adı doğrulamak mümkün değil.