Yapay Zekayı Bir Başka Yapay Zeka Eğitirse Ne Olur?

Macquarie Sözlüğü’nün 2025’te ‘AI Slop’ terimini yılın kelimesi olarak seçmesi, aslında kaçınılmaz bir gerçekle yüzleşmemizi sağlıyor. ‘Nedir bu AI Slop?’ diyecek olursanız, sözlük tanımı şöyle “Üretken yapay zeka tarafından üretilen, sıklıkla hata içeren ve kullanıcı tarafından aranmayan düşük kaliteli içerik.”

Türkçeye ‘Yapay Zeka Çöplüğü’ olarak çevrilen terim, tam da Cornell Üniversite’sinin yayımladığı raporda belirttiği 2025 yılında çevrim içi ortamlardaki içeriklerin yaklaşık yüzde 40’ının yapay zeka tarafından üretildiğinin bir özeti.

Yapay zeka modellerinin birbirlerinin ürettiği verilerle eğitilmesi ise bu durumda kaçınılmaz olabilir. Böylece internetteki içeriklerin yapay zekaların birbirini kopyalayarak üretilmesi, dijital ekosistemin adeta bir çöplüğe dönüşmesiyle sonuçlanabilir.

Mayıs 2026’da DigitalApplied’ın yayınladığı ‘LLM Eğitimi için Sentetik Veriler: Karar Kılavuzu 2026' da buna odaklanıyor. Rapora göre yapılan analizler, sentetik verinin insan verisinin yerini tamamen alması durumunda test hataları sonsuz kadar çoğalmaya devam edecek. İnsan tarafından oluşturulan verilerin yerine tamamen yapay zeka verisine geçiş; internet için bir son anlamına gelebilirken, insan verisinin yanında sentetik verinin biriktirilmesi ve beraber kullanılması, ‘çöküş’ü önleyebilir.

Baktığınızda yapay zeka şirketlerinin önünde birtakım engeller var. Bunlardan biri, belki de insan verisinin gün geçtikçe tükenmesi ve böylece yapay zeka modellerinin sentetik yani kendi ürettikleri verilerle eğitilmesi.

Raporda sorunun yapay zeka verisi kullanmak değil, gerçek insan verisini çöpe atıp yerine tamamen yapay zeka verisinin konulması olduğu belirtiliyor. Zamanla insanlar tarafından üretilen verilerin değerinin yükseleceği, çoğunluğun aklındaki bir konu.

‘Model Çöküşü’ olarak adlandırılan ve bir kopyayı kopyalamak olarak nitelendirebileceğimiz yapay zeka modelleri arasındaki bu sorun, bilim dergisi Nature’daki araştırmalarda yapay zeka modellerinin yine sentetik verilerle eğitilmesinin sistemin çöküşünde kaçınılmaz olacağını kanıtlar biçimde.

Yapay zekadan bir araştırma yaparken veya bir şey hazırlatırken, bilginin doğruluğundan şüphe duymakta haksız sayılmazsınız. İlk aldığınız cevap genellikle bir kaynağa dayanmıyor ve yapay zeka aslında kendince bir veri üretiyor, bunu da siz kullanın diye size iletiyor.

Kaynak istediğinizde, sonraki sorgularda belki doğru cevaba erişebilirsiniz ancak yapay zeka modellerinin artık insan verisinden ziyade sentetik verilere erişiyor olması, internet dünyasında milyonlarca sonucun birbirinin aynısı olması anlamına gelebilir.

Yani insan, kendisi geliştirdiği bir teknolojiyi, kendi elinden çıkan bir teknolojiyle çökme yoluna sokuyor. İnsan elinden çıkan verinin, zaman içinde değer kazanabilmesi, yine insanın bu düzeni bir noktada durdurmasıyla gerçekleşebilir.