Yapay Zeka Saçmalıkları İnternetteki Sevimli Hayvanları Mahvediyor

Yapay zeka tarafından üretilen videolar ve resimler, internetteki en büyük ve en kalıcı neşe ve şefkat kaynaklarından birini yok ediyor: hayvanlar. Görüntülerde ister denizcilerin bir kutup ayısını kurtardığı, ister annelerinden ayrılmış yavru inekler, ister mucizevi bir şekilde bulunan kayıp bir evcil hayvan olsun, birçok kişi artık akışlarında gördükleri bu canlıları olduğu gibi kabul edemeyecek bir noktaya gelmiştir. Son birkaç yılda deepfake'lerin ve yapay zeka saçmalıklarının patlaması, izleyiciler, içerik üreticiler ve hayvanları destekleyen kuruluşlar arasında yaygın bir hayal kırıklığına yol açtı; bu da herkesi, piksellerin arasında hataları veya yapay zekanın diğer belirgin izlerini aramaya zorladı.

Mibbby Butler, Nisan ayında bir gün, kaybolan kedisi Brooklyn’in bulunmuş olabileceğine dair bir kısa mesaj aldığında sevinçten havalara uçtu. Oysa oda arkadaşının erkek arkadaşı, kediyi bir gün önce alıp 30 dakika uzaklıktaki Los Angeles banliyölerine terk etmişti. Butler hemen sosyal medyada bir kayıp ilanı paylaştı ve oda arkadaşıyla birlikte arabayla Brooklyn’i ararken, bir yabancı ona bir fotoğraf gönderdi. Fotoğrafta, Brooklyn bir kızın kollarında mutfak tezgahının üzerinde oturuyordu.

“Bebeğim iyi!” diye haykırdı Butler oda arkadaşına. Ancak o kişi, onu geri almak istiyorsa Brooklyn’in sözde geçici bakımı için peşin para ödemesi gerektiğini söyledi. İşte o anda Butler dolandırıldığını sezdi ve fotoğrafa daha yakından bakmaya başladı.

Brooklyn, Butler’ın kayıp ilanı için kullandığı fotoğraftaki pozun aynısını vermişti. Her iki görüntüde de arka planda bir Torani şurup şişesi ve bir mikrodalga fırın görülüyordu; ancak yeni fotoğrafta etiket yazısı bozuktu ki bu, fotoğrafın yapay zeka tarafından üretildiğinin klasik bir işaretiydi. Umutsuzluğa kapılan Butler, parayı ödemedi. “Kayıp evcil hayvanlar için dolandırıcılık yapıldığını bilmiyordum,” diyor ve bir suç işlendiğinden emin olmadığı için olayı polise bildirmemiş olduğunu da ekliyor. Dört ay sonra, Brooklyn hala kayıp.

Sahte içerik seli, özgün içerik üreticileri için de hiç kolay olmamıştır. Kar amacı gütmeyen We Animals kuruluşu, çiftliklerde, sirklerde ve bilimsel laboratuvarlarda hayvan istismarı ve diğer zararların belgelendiği 175 foto muhabirinin çalışmalarını yayınlamıştır. Grubun pazarlama müdürü Eva von Jagow, bu materyallerin şok edici olabileceğini ve bunun doğal olarak şüphe uyandırdığını söylüyor. Örneğin, We Animals'ın paylaştığı drone görüntüleri, Arizona'daki bir süt çiftliğinde annelerinden ayrılmış buzağıları barındırmak için kullanıldığı iddia edilen sıralar halinde dizilmiş kulübeler, gerçek olamayacak kadar büyüleyici bir mükemmellikte görünüyor.

Geçmişte, bazı kişiler We Animals’ın çalışmalarının sahnelenmiş ya da Photoshop ile düzenlenmiş olduğunu iddia etmişti. Dolayısıyla, grubun birlikte çalıştığı fotoğrafçıların bu teknolojiyi kullanmasını yasaklamasına rağmen, bazı izleyicilerin grubu yapay zekaya başvurmakla suçlamaya başlaması şaşırtıcı değil. “Bunun yapay zeka olmadığını nasıl kanıtlayabiliriz?” diye sordu bir Instagram kullanıcısı, bu ayın başlarında süt çiftliği videosuna yaptığı yorumda.

We Animals, izleyicileri içeriğinin gerçek olduğuna ikna etmek için, kamera arkası görüntüleri ve gönderilen içerikleri doğrulamak üzere çalışanların attığı adımlarla ilgili daha fazla ayrıntı paylaşmaya başlaması gerektiğini öngörüyor. Ayrıca, fotoğraf ve videoların kaynağını ve düzenleme geçmişini dijital dosyalara gömen bir teknolojiyi benimsemeyi planlıyor. Grubun görsel içerik direktörü Victoria de Martigny, güveni korumak çok önemli olduğunu, aksi takdirde bunun “insanların tüm çalışmaları sorgulamasına yol açabileceğini” ve “biz asla böyle bir duruma düşmek istemediğimizi” söylüyor.

Gerçek, duyguları harekete geçiren görüntüler genellikle izleyicilerin duygularına hitap eder ve doğa koruma ile hayvan refahı projelerinin bağış toplaması için önemli bir yoldur. Ancak yapay zeka destekli sahte hesapların sahipleri için sentetik görüntüler, beğeni ve reklam geliri elde etmenin kolay bir yolu olabilir. Sahte içeriklerin üretimi çok daha ucuz olduğu için, sosyal medya akışlarında ve arama sonuçlarında gerçek videoları gölgede bırakıyor gibi görünüyor, diyor filozof ve önde gelen hayvan hakları aktivisti Oscar Horta, ki kendisi yakın zamanda yapay zekanın yaban hayatı nasıl etkileyebileceğine dair bir kısa filmin yönetmenliğine yardımcı oldu.

Horta, son zamanlarda internette gördüğü, yangınlar ve seller sırasında vahşi hayvanların kurtarılması gibi gerçek dışı videolardan endişe duyduğunu belirtiyor. Muhtemelen yapay zeka tarafından üretilen bu içeriklerin, insanların meşru kurtarma taktiklerini sorgulamasına yol açacağından ve gelecekte bu tür kurtarma çalışmaları için yapılan bağış toplama çabalarını engelleyeceğinden endişe ediyor. Bu durum, özellikle aşırı hava olaylarının giderek daha yaygın hale geldiği bir dönemde hiç de ideal değil.

Gerçek dışı içerikler, insanları tehlikeli davranışlara teşvik ederek bu süreçte hayvanlara zarar verebilir. Horta, “Boğulan kutup ayıları ve teknelerdeki insanların gelip onları kurtardığı deepfake videolar var,” diyor ve bu sahneleri “saçma” ve “hayvanlara yardım etmenin ne anlama geldiğini yansıtmayan” olarak nitelendiriyor.

Araştırmacılar, hayvanlarla ilgili yapay zeka tarafından üretilen yanlış bilgilerin oluşumunu ve yayılmasını yavaşlatmak için çeşitli öneriler sunmaya başladı. Bu ay, New York Üniversitesi Zihin, Etik ve Politika Merkezi direktörü Jeff Sebo, yapay zeka geliştiricilerini modellerinin kılavuzlarına, hayvanlara zarar verebilecek yanıtlar üretmelerini engelleyecek türde ifadeler eklemeye teşvik etmeye başladı.

Sebo, bireysel canlıların olası acı çekmeleriyle ilgili olarak “kanıtlara ve mantığa dayalı kalmanın önemini vurgulamak” ve aynı zamanda “aşırı vaaz verici, aşırı ahlakçı bir tavır sergilemekten ya da makul kullanıcı taleplerini reddetmekten kaçınmak” gerektiğini söylüyor.

Kaliforniya ve AB’de yürürlüğe giren yeni yasalar, artık en popüler yapay zeka görüntü oluşturucularının, içeriğin yapay zeka tarafından üretildiğini belirten görünmez etiketler eklemesini zorunlu kılıyor. Sosyal medya platformları ise bu etiketleri kullanarak yapay zeka tarafından üretilen resim ve videoları kamuoyuna açık bir şekilde etiketlemek zorundadır.

Yapay zeka konusunda halkın farkındalığının artması ve doğrulama araçlarına erişimin genişlemesi, güveni daha da tesis edebilir. ChatGPT, Gemini ve Meta AI’daki özellikler, bir görüntünün ilgili sohbet robotu tarafından oluşturulup oluşturulmadığını tespit edebilir. Ancak çoğu insan, gördüğü her hayvan fotoğrafını veya videosunu bu araçlara yükleyecek zamana sahip değildir; ayrıca, bir kişinin kontrol edebileceği resim sayısına getirilen sınırlar da dahil olmak üzere bazı kısıtlamalar mevcuttur. Doğrulama araçlarının mesajlaşma uygulamalarına ve web tarayıcılarına doğrudan entegre edilmesi ve varsayılan olarak etkinleştirilmesi (elbette gizlilik önlemleri alınarak), bu araçları çok daha kullanışlı hale getirebilir.

Butler’ın üzüntüsü, iPhone’u ilk dolandırıcının Brooklyn’in fotoğrafının sahte olabileceği konusunda otomatik olarak uyarı yapsaydı hafifleyebilirdi. Butler, yaklaşık ayda bir kez, kedisini bulduğunu iddia eden başka birinden bir deepfake daha aldığını söylüyor. WIRED’ın yaptığı testlere göre, ChatGPT, kapı eşiğinde yemek yiyen sözde Brooklyn’i gösteren görüntülerden en az birini kendisinin oluşturduğunu doğruladı. WIRED, 29 kelimelik bir komut ve kayıp ilanıdaki Brooklyn’in orijinal fotoğrafını kullanarak ChatGPT ile dolandırıcının resmine neredeyse tıpatıp benzeyen bir resim oluşturmayı başardı.

Butler, internette yapay zeka tarafından üretilen kedi videolarını görmekten bir türlü kurtulamıyor gibi görünüyor. Sosyal medya akışında böyle bir videoya rastladığında, onu paylaşan kullanıcıyı engelliyor, ancak yeni hesaplar yine de ortaya çıkmaya devam ediyor. Artık, yaklaşık 300.000 üyesi olan ve yapay zekaya karşı çıkan sanatçılar için oluşturulmuş bir Facebook grubunda daha fazla zaman geçirdiğini söylüyor. Burası, Brooklyn’in umutla beklenen dönüşünü beklerken, insan eliyle yaratıldığını kesin olarak bildiği sanatın tadını çıkarabileceği yeni bir sığınak haline geldi.

Bu makale ilk olarak WIRED sitesinde yayınlanmış ve Samet Kelebek tarafından İngilizce’den çevrilmiştir.