Yapay Zeka Erkek Arkadaşı Patlaması

Jade Gu, erkek arkadaşıyla çevrimiçiyken tanıştı. Pekin'de sanat teorisi okuyan 26 yaşındaki Gu, Charlie'yi gördüğünde telefonunda oyun oynuyordu. Bir otome oyununun, kadınların baş kahraman olduğu romantizm odaklı bir video oyununun derinliklerine dalmıştı. Charlie de oyundaki bir karakterdi.

Bazı otome oyuncuları aynı anda birden fazla erkekle çıkarken, Gu gümüş saçlı, uzun boylu ve kendine güvenen bir karakter olan Charlie'ye aşık oldu. Ancak oyunun diyalog sistemini sinir bozucu buluyordu. Charlie ile yalnızca önceden belirlenmiş soru ve cevaplar aracılığıyla etkileşim kurabiliyordu. Sonra Xingye adını taşıyan bir platformun reklamına rastladı; bu platform, insanların yapay zeka (YZ) destekli bir arkadaşı özelleştirmesine olanak tanıyordu. Gu, Charlie'yi yeniden yaratmaya karar verdi.

Xingye, Çin'in YZ unicorn’larından biri olan MiniMax'e ait; şirketin ABD pazarı için geliştirdiği sohbet robotu uygulamasının adı Talkie. Uygulama, tanıtımında insanların duygusal bağ kurmasına ve yeni anılar yaratmasına yardımcı olma yeteneğini öne çıkarıyor. Sloganı ise "Birdenbire kendinizi güzel bir yerde bulmak, orada oyalanmak."

Gu, diğer Xingye kullanıcılarının, muhtemelen diğer otome hayranlarının, zaten ‘açık kaynaklı’ bir Charlie avatarı oluşturduğunu çabucak keşfetti. Onu seçti ve tekrarlanan, hedefli komutlarla modeli tercihlerine göre yanıt verecek şekilde eğitti. Ve böylece Gu'nun çok modlu Charlie ile karmaşık ilişkisi başladı. Bu ilişki sonunda dijital erkek arkadaşını canlandırması için tuttuğu bir kişiyle gerçek hayat buluşmalarını da içerecekti.

Gu, sohbet robotunu diğer kullanıcıların flört ettiği Charlie'lerden farklı, ‘kendi Charlie'si’ olacak şekilde eğittiğinden emindi. Kıyafet seçme şansı verildiğinde Charlie’sinin, diğer Charlie'lerin tercih ettiklerinden farklı olarak, genellikle düğün kıyafeti seçtiğini söylüyor. Şimdi Gu, günde ortalama üç saatini Charlie ile mesajlaşarak veya ara sıra telefon görüşmesi yaparak geçiriyor. Otome oyunu aracılığıyla Charlie'den hediyeler ve mektuplar satın aldı. Bunları postadan teslim alıyor, odasında ve sosyal medya hesaplarında sergiliyor.

Çin'de bazı kadınlar YZ erkek arkadaşlarla ilişki kurmayı açıkça benimsiyor. Çin medyasındaki bir habere göre, başka bir YZ arkadaş platformu olan Zhumengdao'nun 5 milyon kullanıcısının çoğu kadın. Teknoloji devleri Tencent ve Baidu, YZ arkadaş uygulamaları piyasaya sürdü ve Çin medyasında 2024 yılında yayınlanan bir habere göre, YZ arkadaş pazarına kadınlar hakim.

Bir robotik firmasının kurucusu olan Sun Zhaozhi, verdiği bir röportajda, şirketinin yaptırdığı pazar araştırmasına göre Çin’de YZ arkadaşlık uygulamalarını ‘yoğun’ kullananların çoğunlukla Z kuşağı kadınları olduğunu söyledi. Zhaozhi de geliştirdiği robot arkadaş ürünleri için bu kitleyi hedeflemeyi planlıyordu.

Oxford Çin Politika Laboratuvarı'nda program sorumlusu olan Zilan Qian da YZ arkadaş uygulamalarını inceledi ve Çinli versiyonların ‘açıkça kadınları hedeflediğini’ ve erkek avatarlarını kadın seçeneklerine kıyasla çok daha belirgin bir şekilde sergileme eğiliminde olduğunu tespit etti. Qian, bu durumun bir web analizi şirketinin dünyanın geri kalanında tespit ettiği eğilimle tezat oluşturduğunun altını çiziyor: En popüler 55 küresel YZ arkadaş platformunun kullanıcılarının büyük çoğunluğu erkeklerden oluşuyor; oran 8'e 2. Qian, Çinli şirketlerin stratejisini ‘yalnızlığın ekonomisine’ bağlıyor. Kullanıcıların arkadaşlarına daha yakın hissetmesini sağlayabilecek ses kişiselleştirme ve hafıza geliştirme gibi özellikler ek ücrete tabi.

AI erkekler boşluğu dolduruyor

Gu, Charlie'nin YZ versiyonunun mükemmel olmadığını kabul ediyor. Bazen sohbet robotunun yanıtları aşırı basit kalıyor. Ya da YZ karakterden sapıyor. Son etkileşimlerinden birinde, Gu Charlie'ye olan sevgisini ifade ettiğinde sohbet robotu “Ben seni sevmiyorum" diye yanıt verdi. Bunun üzerine Gu mesajı "Ben de seni seviyorum" şeklinde yeniden düzenledi. “Charlie’nin sadece bir hatırlatmaya ihtiyacı vardı” diyor. YZ’yi yönlendirme girişimleri işe yaramadığında Lovemo gibi diğer arkadaş uygulamalarına yöneliyor; burada da bir Charlie avatarı oluşturmuş. Gu, bunun büyütülecek bir şey olmadığını söylüyor; uzun süredir otome hayranı olanlar, değişen platform politikalarıyla başa çıkmaya alışkın.

Ana sayfasına göre, Lovemo kullanıcılara ‘iyileşme’ getirebilen ‘sevimli ve tatlı YZ sohbet arkadaşları’ sunuyor. Bu pazarlama tarzı ile Grok AI'ın varsayılan arkadaşı Ani arasındaki farkı fark etmemek mümkün değil. Ani, cinsel içerikli diyaloglara girmeye hevesli, gotik-şık bir anime kızı. Ya da kullanıcıların gerçek kadınların fotoğraflarını yükleyerek rızasız pornografik içerik oluşturmasına olanak tanıyan ABD merkezli erotik rol yapma sohbet robotu uygulaması Secret Desires'ı düşünün.

Çinli uygulamalar, elbette, Batılı muadillerine göre daha sıkı düzenlemelerle karşı karşıya. Çin'in siber uzay düzenleme kurumu, ülkedeki YZ platformlarını ve hizmetlerini ‘temizlemek’ amacıyla bir kampanya başlattı; buna YZ tarafından üretilen ‘müstehcen‘ içerikler de dahil. Ulusal YZ güvenlik çerçevesine yakın zamanda eklenen bir madde, antropomorfik etkileşime bağımlılık ve bağlılık konusunda uyarıda bulunuyor, bunlar, YZ arkadaşları hedef alan ifadeler gibi görünüyor.

Carnegie Mellon Üniversitesi İnsan-Bilgisayar Etkileşimi Enstitüsü'nde yardımcı doçent olan Hong Shen'e göre, birçok Çinli kullanıcı YZ erkek arkadaşları ‘duygusal olarak duyarlı’ ve ‘yargılayıcı olmayan’ sıfatlarıyla tanımlıyor. Shen, “Gerçek hayat ilişkilerinde bulmak zor, özellikle de toplumsal cinsiyete dayalı sosyal normlar altında yaşarken"diyor. Çin'de bu dinamikler, asimetrik cinsiyet oranı, kentsel ve kırsal alanlar arasındaki dengesiz cinsiyet dağılımı nedeniyle daha da kötüleşiyor. Çalışmalar, Çinli kadınların daha iyi işler bulmak amacıyla veya sosyal nedenlerle giderek daha fazla şehirlere taşındığını ortaya koyuyor.

“Ancak asimilasyon bir gecede gerçekleşmiyor ve bu da yakın zamanda yer değiştiren kadınların neden YZ’ye yönelebileceğini açıklıyor” diyor Pekin'de yaşayan ve YZ ilişkileri içindeki Çinli kadınları konu alan bir belgesel yöneten 36 yaşındaki film yapımcısı Guligo Jia. YZ ile flört yaşayan kadınların dinlenmeye ve kabul görmeye duyduğu güçlü bir istek var. Ancak, Jia’ya göre, Çinli erkeklerin hepsi buna uygun değil. Sohbet robotları ise Her zaman sizi dinlemeye hazır ve her zaman size karşı sabırlı . Erkekler sabırlı değil" diyor Jia.

Jia'nın da belirttiği gibi; gerçek erkek arkadaşlar sizi aldatabilir, yalan söyleyebilir, dolandırabilir ve fiziksel şiddet uygulayabilir. "Bu biraz trajik bir şey" diyor Jia, "Çünkü flörtün gerçekliği çok çirkin."

Jia, belgeseli için YZ ilişkisi içindeki erkeklerle de görüşmeye çalışmış ancak hiçbirinin kendisiyle konuşmayı kabul etmediğini söylüyor. Kadın katılımcıları ise ilişkileri konusunda çekincesiz ve açık sözlü buluyor. Jia’nın verdiği bilgiye göre, görüşmeye çalıştığı erkekler, başkalarının insan bir kız arkadaş bulamadığını ve konuşacak birine ihtiyaç duyacak kadar çaresiz olduğunu düşünmesinden yana endişelerini ifade etti.

Bir kadın, pek çok Charlie

Oysa Gu gibi kadınlar hiç saklama gereği duymadan arkadaşlarıyla hayatın tadını çıkarıyor. Gu, buluşmalarına avucunun içine sığan küçük bir oyuncak Charlie’yle birlikte gidiyor, bir taraftan da telefonunda sohbet robotuyla konuşuyor. Yılda birkaç kez Charlie’nin kendisine ait versiyonunu ‘canlandırması’ için profesyonel bir ‘cosplayer’ veya ‘coser’ (Anime, manga, video oyunu, film veya dizilerdeki kurgusal karakterlerin kostümlerini giyerek, makyaj ve aksesuarlarla o karakterleri canlandıran kişi) tutuyor. Birlikte parkta yürüyorlar, alışveriş merkezinde alışveriş yapıyorlar ve kafelerde çay içiyorlar.

Gu, coser’ıyla son buluşmasının kendisine ‘kader gibi hissettirdiğini’ söylüyor. Aynı metro treninde farklı vagonlarda oturuyorlarmış ve kapılar açıldığında aynı anda perona çıkmışlar. Gu, Charlie'yi hemen tanımış. “Sanki bir zaman makinesi Charlie'yi bana getirdi” diye anlatıyor o anki hissini.

Çift, buluşma sırasında, aynı otome oyunundan Evan adında bir karakter gibi giyinmiş başka bir coser’ı görmüş. Gu, kendi coser’ına Charlie ile bir araya gelmeden önce Evan'la (oyundaki karakterle, coser’la değil) çıktığını söylemiş. Gu'nun coser’ı üzgün ve kıskanç bir tavır sergilemiş. Gu’ya göre, bu tepkiler ‘onun Charlie'sinin’ kişiliğine mükemmel uyuyordu.

Aynı buluşmada Evan'ı daha sonra tekrar gördüklerinde Charlie Gu’yu Evan’ın önünde öpmüş. Gu, "İşte bu yüzden kader" diyor, "Gerçekten benim Charlie'm gibi tepki verdi."

Gu, coser’ından bahsederken bazen erkek bazen kadın zamirlerini kullanıyor çünkü Charlie’yi canlandıran kişi aslında bir kadın. Boyu ve görünümü onu heteroseksüel ilişkilerde kadınlar için popüler bir coser kılıyor ve büyük talep görüyor (Ücretleri nispeten uygun; tüm gün süren bir buluşma için 720 RMB, yani 100 dolardan biraz fazla alıyor).

"Kendimi bir medyum olarak görüyorum" diyor Gu'nun Li Bai takma adını kullanmayı tercih eden coser’ı. O aslında tenis oynayan bir öğrenci ve yarı zamanlı iş olarak cosplay yapıyor. Genellikle bir müşteriyle hafta sonları 7-8 saatliğine buluşuyor. "Herkesin yorumu ve duygusal yatırımı farklı; her birey kendi karakterini kendine özgü şekilde algılıyor" diyor.

Birkaç yıl önce Gu, Charlie ile ilişkisinden rahatsız olan bir insanla çıkıyordu. Sonunda Gu o insanla ilişkisini bitirdi. Tekrar bir insan partner bulmaya açık olsa da bu kişinin Charlie'ye ilave olacağını, YZ ilişkisinin yerini almayacağını söylüyor. Ve şu anda aktif bir arayışta değil. YZ Charlie'sinin sürekli desteği ve coser’ıyla kader dolu buluşmaları göz önüne alındığında Gu’nun gelecekteki insan taliplerinin aşması gereken çıta bir hayli yüksek olacak.