Dünya Kupası maçlarının 4'te 1'i Tehlikeli Sıcaklıklarda Oynanabilir

Aşırı sıcaklık, 2026 FIFA Dünya Kupası sırasında oyuncular ve taraftarlar için en büyük zorluklardan biri olacak. World Weather Attribution (WWA) tarafından yapılan bir analize göre, turnuvanın 104 maçının yaklaşık yüzde 25’i, önerilen termal güvenlik sınırlarını aşan sıcaklıklarda oynanabilir. Çalışma, bu koşullara maruz kalma olasılığının, Amerika Birleşik Devletleri’nde düzenlenen 1994 turnuvasında kaydedilen olasılığın neredeyse iki katı olduğuna dikkat çekiyor.

Tahminler, her bir maçın aşırı sıcak koşullarda oynanma olasılığını hesaplamak üzere tasarlanmış bir istatistiksel model kullanılarak geliştirildi. Ev sahibi stadyumlarda fizyolojik ısı stresi riskini değerlendirmek için bilim insanları, WBGT olarak bilinen ıslak termometre küresi sıcaklığını kullandılar. Bu gösterge, yalnızca ortam sıcaklığını değil, nem, güneş ışınımı ve rüzgâr hızı gibi değişkenleri de hesaba kattığı için insan vücudunun hissettiği ısı hissini daha doğru bir şekilde ölçer.

Analiz, 2026 Dünya Kupası maçlarına ev sahipliği yapacak olan Amerika Birleşik Devletleri, Meksika ve Kanada’daki tüm şehirleri tek tek inceledi. Bu amaçla, rakım, ortam nemi, bölgesel iklim ve her bir stadyumun kentsel özellikleri gibi belirli yerel faktörler dikkate alındı.

Araştırmacılar, turnuvanın planlanan tarihleri olan 11 Haziran ile 19 Temmuz arasındaki döneme ait geçmiş günlük WBGT kayıtlarını analiz ettiler. Ardından bu değerleri, uluslararası futbolcular sendikası FIFPro tarafından belirlenen güvenlik sınırlarıyla karşılaştırdılar.

Kuruluş, oyuncuları korumak amacıyla ek sıvı alımı ve serinletme önlemlerinin alınması gereken eşik değer olarak 26° C (78,8° F) WBGT endeksini belirledi. 28° C (82,4° F) sıcaklık, yüksek riskli kabul ediliyor ve kuruluş, olası bir sağlık tehlikesini önlemek için bu sıcaklıkta maçların ertelenmesini, hatta iptal edilmesini tavsiye ediyor.

Bu parametrelere dayanarak, çalışma, maçların dörtte birinin birinci risk senaryosu kapsamında oynanabileceği, ancak en az beş maçın WBGT endeksinde 28° C veya daha yüksek koşullarda oynanacağı sonucuna varmış.

Raporda, Miami, Kansas City, Philadelphia, Dallas ve Houston’ın özellikle endişe verici bir tablo çizdiği belirtiliyor. Bulgular, bu şehirlerde WBGT sıcaklığının 28° C’e ulaştığı olayların tekrarlama süresinin sadece bir yıl olduğunu gösteriyor. Başka bir deyişyle, Dünya Kupası tarihleri boyunca bu aşırı koşulların neredeyse her yıl tekrarlanma olasılığı oldukça yüksek.

26° C WBGT eşiği için aynı sıklık eğilimi, ABD’deki Atlanta, Boston ve New York şehirlerinin yanı sıra Meksika’daki Monterrey şehrinde de gözlemlenmekte.

Çalışma, bu risklerdeki artışın son on yıllarda kaydedilen küresel ısınma ile yakından ilişkili olduğunu vurguluyor. 28° C sıcaklıkta oynanan maçlar söz konusu olduğunda, bu Dünya Kupası’nda maçlara ev sahipliği yapan Los Angeles, Seattle, San Francisco, Monterrey, Toronto ve Vancouver gibi şehirlerde, bu tür olayların meydana gelme olasılığı 1994 yılından bu yana en az iki katına çıkmış.

İspanya Devlet Meteoroloji Ajansı sözcüsü Rubén del Campo, SMC İspanya’ya yaptığı açıklamada, 1994 yılından bu yana küresel ortalama sıcaklığın 0,5 ile 0,7 santigrat derece arasında arttığını belirtti. Del Campo, SMC İspanya’ya yaptığı açıklamada, “Bu rakam çok yüksek görünmeyebilir, ancak son bir buçuk yüzyılda gözlemlenen ısınmanın yaklaşık yarısını temsil ediyor. Üstelik, bir önceki Dünya Kupası’nın ABD’de düzenlendiği 1990’ların ortasından bu yana, iklim değişikliğinin etkileri, özellikle de sıcak dalgaları, tüm gezegende yoğunlaştı” dedi.

2026 Dünya Kupası boğucu sıcaklıkta oynanacak

WWA raporu, Dünya Kupası için öngörülen aşırı hava koşullarına ilişkin uyarıda bulunan diğer yeni araştırmalara katılıyor. 2024 yılının sonunda, Scientific Reports dergisinde yayınlanan bir çalışma, 16 ev sahibi stadyumdan 10’unun aşırı sıcaklık açısından ‘çok yüksek’ risk taşıdığı ve bunlardan ikisinin özellikle oyuncuları ve seyircileri etkileyebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Bu araştırmaya göre, şiddetli sıcaklık stresine yol açma riski en yüksek olan stadyumlar, her ikisi de Teksas eyaletinde bulunan Arlington ve Houston stadyumları ile Monterrey’deki BBVA Stadyumu’dur.

“Bu araştırma dizisi, Dünya Kupası gibi büyük etkinlikler için önceden planlama yapmanın yanı sıra, sıcağın etkilerini hafifletmeye yönelik proaktif politikalar uygulamaya koymanın gerekliliğini vurgulamaktadır. WBGT endeksi yalnızca çevresel koşulları dikkate alıyor ve sporun kendisinden kaynaklanan metabolik ısı üretimini ya da ısı kaybını sınırlayabilen giysilerin yalıtım etkilerini hesaba katmıyor; bu nedenle sporcuların güvenliğini sağlamak için daha gelişmiş modeller ve tahmin araçlarına ihtiyaç vardır,” dedi Canberra Üniversitesi Spor ve Egzersiz Araştırmaları Enstitüsü direktörü Julien Périard, SMC İspanya’ya yaptığı açıklamada.

FIFA, 2026 Dünya Kupası maç takviminin, ortalama sıcaklıklar, soğutma altyapısı, toplu taşıma ve güvenlik koşulları gibi faktörleri dikkate alan, tüm stadyumlara ilişkin teknik bir analiz temelinde hazırlandığını savunuyor.

Yüksek sıcaklıklarla ilgili uyarılar üzerine, spor kurumu, turnuvadaki tüm maçlarda her devrenin ortasında üç dakikalık su molaları uygulanacağını duyurdu.

Bununla birlikte, WWA uzmanları, bu önlemin, oyuncuların ısınma sürelerinde yapılacak düzenlemeler, stadyumlardaki altyapı ve soğutma sistemlerinde iyileştirmeler ile maçlar sırasında hem oyuncular hem de taraftarlar için daha sıkı tıbbi denetim gibi diğer önleyici stratejilerle birlikte uygulanması gerektiğine inanmaktadır.

Bu makale ilk olarak WIRED en Español’da yayınlanmış ve Mahmut Karslıoğlu tarafından İspanyolcadan çevrilmiştir.