100 Yaşını Gören İnsanlardaki Ortak Kişilik Özelliği Belirlendi

Uzun ömürlülük alanında yapılan yeni bir araştırma, dünyanın en uzun yaşayan insanlarında bazı kişilik özelliklerinin ortak olduğunu belirledi.

İtalya'nın, dünyada insanların en uzun yaşadığı bölgeler arasında gösterilen ve bu bağlamda "Mavi Bölge" (Blue Zone) diye bilinen Sardinya Adası'nda yapılan araştırmaya göre, kişilik yapısı insanların yaşlanma sürecinde karşılaştıkları zorluklarla nasıl başa çıktığını ve aktif bir yaşam sürdürme olasılıklarını etkileyebiliyor.

Çalışmayı yürüten İtalya'daki Cagliari Üniversitesi ekibi, kişilik özellikleri ve zorluklarla başa çıkma becerilerinin daha aktif bir yaşam tarzını desteklediğini ve bunun iyi yaşlanmaya katkı sağlayabileceğini düşünüyor.

Mavi Bölge, 100 yaşını aşmış bireylerin en yoğun bulunduğu 5 özel coğrafi bölgeye verilen isim. Sardinya'nın yanı sıra, bu şekilde nitelenen bölgeler şöyle: Okinawa (Japonya), Nikoya Yarımadası (Kosta Rika), İkaria (Yunanistan) ve Loma Linda, Kaliforniya (ABD).

Sardinya'nın uzun ömürlü insanları

International Journal of Applied Positive Psychology adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırma kapsamında yaşları 71 ile 101 arasında değişen toplam 125 kişi incelendi.

Katılımcıların 55'i Sardinya'daki Mavi Bölge'de, 70'i ise aynı sosyoekonomik ve kültürel özelliklere sahip, ancak Mavi Bölge dışında kalan yakın bir yerleşimde yaşıyordu. Her iki grubun da İtalya'nın ücretsiz sağlık sistemine erişimi vardı.

Katılımcılar zihinsel ve fiziksel sağlıkları, yaşam tarzları, hobileri ve kişilik özelliklerini değerlendiren testler, anketler ve görüşmelerden geçirildi. Araştırmada psikolojide yaygın olarak kullanılan "Büyük Beşli" kişilik modeli esas alındı. Bu model; kişilerde deneyime açıklık, sorumluluk, dışadönüklük, uyumluluk ve nevrotiklik özelliklerini test ediyor.

Mavi Bölge sakinlerini ayıran özellik

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, Mavi Bölge sakinlerinin yaşam kalitesi açısından diğer gruptan anlamlı derecede daha yüksek puan almamış olmasıydı.

Buna karşın, bu grubun "deneyime açıklık" kişilik özelliğinde belirgin şekilde daha yüksek puan aldığı görüldü. Bu özellik; meraklı olmayı, yeni şeyler öğrenmeye istek duymayı, farklı fikirlere açık olmayı ve yeni deneyimleri denemeye gönüllü olmayı ifade ediyor.

Mavi Bölge'de yaşayanların ayrıca duygusal becerilerinin ve stresle başa çıkma kapasitelerinin daha güçlü olduğu, zihinsel veya fiziksel açıdan uyarıcı boş zaman etkinliklerine daha fazla vakit ayırdığı tespit edildi.

Kişilik yaşam tarzını şekillendiriyor olabilir

Tüm katılımcılar birlikte değerlendirildiğinde de dikkat çekici ilişkiler ortaya çıktı. Deneyime açıklık düzeyi yüksek olan kişilerin psikolojik durumlarının daha güçlü olduğu ve hobilerine daha fazla zaman ayırdığı görüldü.

Sorumluluk düzeyi yüksek bireylerin yaşam memnuniyetinin daha fazla olduğu ve zorluklarla daha etkili başa çıkabildiği belirlendi. Nevrotiklik düzeyi yüksek kişilerin ise yaşam kalitelerini daha düşük değerlendirdiği görüldü.

Bulgular ne anlama geliyor?

Araştırmacılar, kişiliğin doğrudan yaşam süresini uzattığını düşünmüyor. Bunun yerine kişilik özelliklerinin yaşam biçimini şekillendirerek dolaylı bir etki yaratabileceğini belirtiyor.

Örneğin meraklı ve öğrenmeye açık bireylerin yeni deneyimler yaşamaya, sosyal ilişkilerini sürdürmeye, hobi edinmeye, aktif kalmaya ve yaşam boyu öğrenmeye daha yatkın olduğu ifade ediliyor. Bu davranışların da sağlıklı yaşlanmayı desteklediği değerlendiriliyor.

Araştırmacılar, çalışmanın gözlemsel ve görece küçük ölçekli olması nedeniyle kişilik özelliklerinin sağlıklı yaşlanmaya neden olduğunu söylemenin mümkün olmadığını vurguluyor. Bu ilişkinin yönünü ortaya koyabilmek için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu belirtiliyor.