Sahiplik Değil, Dijital Abonelik

Bir film izlemek istediğinizde sinemaya gidiyor veya DVD’sini satın alıyordunuz değil mi? Yalnızca film için değil; müzik, oyun ve üye olduğunuz neredeyse her platformda artık bir ‘abonelik’ sistemi var.

Her ne kadar ödenen ücretler, ilk bakışta yüksek görünmese de farklı kategorilerde abonelikler yaptığınızda ay sonu faturaya bakarsanız aslında bir tık etkili olabileceğini görebilirsiniz.

Bir dönemin kablo tv ve uydudan kurtuluşu ve internete dönüşü olarak hayata giren dijital yayın platformları, artan döviz kurları, küreseldeki ekonomik değişkenler, telif maliyetleri gibi etkenlerle kullanıcılara ekstra bir yük oluşturuyor.

Deloitte’in Dijital Tüketici Trendleri 2024 raporuna göre pandemi ile beraber artan abonelik temelli isteğe bağlı video platformu üyelik oranında 2024 yılı, pandeminin de üstüne çıkan bir oran gösterip, müzik platformlarına erişim ise 2020-2024 arası en yüksek seviyesine erişiyor.

Raporda dikkat çeken bir konu da oyun hizmetleri ve dergilere yapılan aboneliklerde azalma. Öte yandan tüketicilerin podcastlere, sağlık uygulamalarına ve sesli kitaplara aboneliklerinde artış görülüyor.

Ayrıca Deloitte’in 2024 tarihli raporundaki “Maliyet endişeleri, SVOD aboneliklerinin iptal edilmesinin en büyük nedeni olmaya devam etmekte olup, tüm aboneliklere fazla para harcama endişesi ise 2021’den bugüne en fazla artan iptal sebebidir. Ayrıca, platform sayısının artışıyla birlikte kullanıcılar daha fazla abonelik seçeneğiyle karşı karşıya kaldıkça, maliyet kaygıları da daha belirgin hale gelmiştir” ibaresi tam da farklı içeriklere erişmek için birden fazla aboneliğin oluşturacağı maliyeti özetliyor.

JustWatch'un 2026 için ilk çeyrek raporunda, Netflix'in yüzde 24 payıyla pazardaki liderliğini koruduğu belirtilirken, hemen arkasından Prime Video, Türkiye'deki yüzde 19'luk pazar payıyla öne çıkıyor.

Dizi, film ve eğlence platformları; spor ve canlı yayın odaklı platformlar; müzik ve ses platformları gibi birçok platform var. Bir içeriği diğerinden izleyemiyorsunuz genellikle ve bu da farklı platformlarda abonelik oluşturmanızı gerektiriyor. Durum böyle olunca da halihazırda artan maliyetler, daha da zorlaşıyor.

Film ve dizi denildiğinde akla ilk gelenler genellikle Netflix, Disney+ ve Amazon Prime oluyor. Her platform kendi içinde de farklı paketlerde abonelik sunarken, ücretler ve avantajlar değişkenlik gösteriyor.

Dijital yayın platformlarının abonelik fiyatları

Ucuz Abonelikler

·      Amazon Prime Video: 69,90 TL (17 Haziran’dan itibaren reklamlı)

·      S Sport Plus: 399 TL

·      Apple Music: 59,99 TL

·      YouTube (Premium Lite): 49,99 TL

·      Xbox Game Pass: 269 TL

Pahalı Abonelikler

·      Disney+: 449,90 TL

·      TOD (Süper Lig Taahhütsüz): 1,290 TL

·      Spotify: 99 TL

·      YouTube: 79,99 TL

·      Xbox Game Pass: 529 TL

Her kategoriden bir abonelik istediğinizde ödemeniz gereken miktarlar üstteki gibi. Ancak bir de her içeriği her platformda bulamadığınızı ve paketlere göre de içeriklerin platformlarda değiştiğini düşündüğünüzde maliyetler daha da yükseliyor.

Sahiplik yerine aboneliğe geçiş, hızlı dönüşümün bir parçası oluyor. Ayrıca platformların sunmayı hedeflediği ‘sonsuz içerik’ dönemi maliyet krizleri nedeniyle bitiyor. Projelerin iptal edilmesi, yeni sezonların çekilmemesi gibi sorunlar da kullanıcılar tarafından tepkiyle karşılanıyor genellikle.

Ayrıca önceden ‘Premium’ altında reklamsız içerik sunan platformlar artık hem ücret alıyor hem de reklam gösteriyor. Farklı paketlerle farklı özellikleri bir araya getiriyorlar ve abone olduğunuzda yalnızca bir aylık veya yıllık içeriklere erişim sağlayabiliyorsunuz. Önceden alışık olduğunuz ‘satın aldıysan senindir’ kavramı artık yerini bırakıyor.

‘Abonelik Yorgunluğu’ terimi, tam da bu yüzden ortaya çıktı. Tüketicilerin kendilerine sunulan giderek artan sayıdaki abonelikler ve ürünlere yönelik bunalmışlığını açıklayan terim, tüketicilerin hayal kırıklığına uğramış hissiyatını açıklıyor.

Dijital yayıncılıkta ‘satın al ve sahip ol’ döneminin kapanıp yerini bir kiralama ekosistemine bırakması, sadece cüzdanlarımızı değil tüketim alışkanlıklarımızı da kökten değiştiriyor.