Lyft’in CEO’su, “Biz ‘İyi Uber’iz” Diyor

Üç yıl önce Lyft zor günler geçiriyordu. Uber’in sürekli gölgesinde kalan şirket, piyasadan tamamen silinme tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Şirketin yönetimini kurucular üstlenmişti ve Mart 2023’te durumu düzeltmek için eski Microsoft ve amazon yöneticisi David Risher’ı işe aldılar. Yeni CEO, hizmetlerini diğer ülkelere genişletti, Waymo ve Nvidia ile anlaşmalar yaptı, yolculuk iptallerini azalttı ve sürücülere daha fazla ödeme yaptı. Daha bu hafta, Lyft, New York’taki müşterilerin seçenekleri arasında taksilerin de yer alacağını duyurdu. Şirket artık kar bildiriyor; ancak araç paylaşımı sektöründe hala ikinci sırada kalıyor ve hisseleri bu yıl değer kaybetti. Geçenlerde Risher ile Lyft’in geleceği, Uber’e yönelik karamsar bakış açısı ve teknoloji şirketleri ya da özel şahıslara ait otonom araç filolarını yönetme planları hakkında konuştum.

STEVEN LEVY: Dönüşüm misyonunuzda ne aşamadasınız?

DaVID RISHER: Göreve geldiğimde pazar payımızı kaybediyorduk — Lyft, rakibimize kıyasla yüzde 26 ya da 27 seviyesindeydi. Yılda 300 milyon dolar zarar ediyorduk. Durum pek de iç açıcı değildi. Jeff Bezos’un okulundan mezun olduğum için göreve geldiğimde tüm odak noktam “müşteri odaklılık”tı. Fiyatları düşürebilmek için her çeyrekte maliyet yapımızı düzeltmeye çalıştık. Sürücü ücretlerini artırdık; çünkü sürücüler yeterince ücret almazlarsa çok hayal kırıklığına uğrarlar, iyi hizmet veremezler ve platformdan ayrılırlar. Yeniden yeniliklere başladık. Bugün karlı durumdayız. Şimdiye kadarki en yüksek sürücü memnuniyet oranlarından bazılarına sahibiz ve yolcularımız geri dönüyor. Pazar payımız da şu anda yaklaşık yüzde 31’e çıktı.

Yine de hisselerinizin değeri düşmüş.

analistlerimiz ve yatırımcılarımız, her çeyrekte büyüme kaydetmemizden çok memnunlar, ancak sektörde bir belirsizlik olduğunu da görüyorlar.

Yüzde otuz bir, hala çok geride ikinci sırada. Geçen gün şöyle bir manşet gördüm: “OpenaI, Lyft’e mi dönüşüyor?” Haber, araç paylaşımıyla ilgili bile değildi! Bu manşeti bir daha asla görmemek için ne gerekiyor acaba?

Bu yanlış bir varsayım olabilir. Kuzey amerika’da yılda bir milyar yolculuk gerçekleştiriyoruz. Rakip firmalar ise belki iki milyar yapıyor. [Uber, rakamları coğrafi olarak ayrıştırmıyor ancak küresel olarak yılda yaklaşık 14 milyar yolculuk gerçekleştirdiğini bildiriyor.] Bu, ikimizin toplamında 3 milyar yolculuk demektir. ancak insanlar her yıl özel araçlarıyla 160 milyar yolculuk yapıyor. Dolayısıyla, büyüme potansiyeli olan devasa bir pazar var.

Son birkaç yıldır pazar payımızı artırmamızın nedeni, hizmetimizin daha iyi olmasıdır. Ortalama olarak sizi rakiplerimizden daha hızlı alıyoruz. Sürücü iptallerini azalttık. Bir sonraki aşama, “Para Tasarrufu Yapın, Lyft’i Kontrol Edin” adını verdiğimiz kampanyadır. Bu kampanya, bir yolcuysanız ve sadece rakip uygulamayı kontrol ediyorsanız, paradan mahrum kalıyorsunuz gibi çok basit bir öncüle dayanıyor. İnsanlar her seferinde kontrol etseydi, pazar payımız yüzde 50’nin üzerinde olurdu. Size söz veriyorum.

Dün oğlum hareket edemeyen bir trende kalmıştı ve birkaç durak ilerideki istasyona gitmek için bir araca ihtiyacı vardı. Uber 70 dolar, Lyft ise 130 dolardı.

Kaybettiklerimizden daha fazla galip gelmeye çalışıyoruz, ancak farklı algoritmalarımız ve farklı verilerimiz var. Bunun doğru olduğundan emin olmak için titizlikle, adeta takıntılı bir şekilde kontrol ediyoruz.

Hem Uber hem de Lyft sürücülerinden sık sık, şirketlerin komisyon oranının çok yüksek olduğu yönünde şikayetler duyuyorum. Bu şikayet haklı mı?

Kısaca cevap: hayır. Elbette bu sektörün ilk zamanlarında sürücülere çok büyük ve etkili sübvansiyonlar veriliyordu ve hala o günleri hatırlayan ya da o günleri hatırlayan arkadaşları olan sürücüler var. Sigorta kesintisi yapıldıktan sonra asla, asla, asla, asla yüzde 30’dan fazlasını almayacağız.

Yakıt fiyatlarındaki artışların yükünü kim üstleniyor?

Yakıt ikmalinden sürücüler sorumludur; dolayısıyla sonuçta faturayı elbette onlar ödüyor. ancak biz de elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyoruz.

Sürücüleri memnun etmek konusunda endişelenmemenin bir yolu var: onları otonom araçlarla değiştirmek. Nashville’de Waymo ile, onların araçlarına servis hizmeti verdiğiniz bir anlaşmanız var.

Birçok şirketle ortaklık kuruyoruz, ancak Waymo ile olan ortaklığımız belki de en önemlisi. Waymo araçları nasıl sipariş edilirse edilsin, filo yönetimini biz üstleneceğiz. Dolayısıyla bizim görevimiz, araçların mümkün olduğunca 7/24 hizmet verebilecek durumda olmasını sağlamak. Orada hareketsiz duran, şarjı bitmiş, temizlenmemiş ya da başka bir sorunlu araçlar para kazandırmıyor. Bu kötü bir durum. Bu, iş ortağımızın, bu durumda Waymo’nun, varlıklarından gelir elde etmesine yardımcı olacağımız yollardan biri. İkinci unsur ise kaynak paylaşımı: Otonom araç filosu, bu yılın ilerleyen aylarında hem Waymo uygulamasında hem de Lyft uygulamasında kullanıma sunulacak.

Yani kısacası Waymo, bir Lyft sürücüsü gibi mi davranıyor?

Evet, onlar da bir tedarikçi; tıpkı bir sürücünün olduğu gibi. On yıl içinde, otonom sürüş teknolojisi olmayan bir araba satın almak, manuel vitesli bir araba satın almak gibi olacak — bunu yapabilirsiniz, ama muhtemelen yapmayacaksınız. Bugün, Lyft platformunda sürücü olarak çalışmak istiyorsanız iki şey yapmanız gerekiyor: arabanızı kullanıma sunmanız ve zamanınızı ayırmanız gerekiyor. On yıl sonra, birçok insanın otonom sürüş özelliğine sahip arabalara sahip olduğu bir dünyada, sadece arabanızı kullanıma sunmanız gerekecek ve araba geri geldiğinde temizlenmesini ve bakımının yapılmasını isteyeceksiniz. İşte bu noktada filo yönetimi devreye giriyor.

Sanırım senin hayalin, Lyft’in bu iki şirket arasında bir numara olması.

Elbette, çünkü hizmetimiz daha iyi. ayrıca şunu da düşünüyorum — bunu alıntı yapabilirsiniz, her ne kadar bunu söylemek benim için biraz rahatsız edici olsa da — bence biz ‘iyi Uber’iz.

Yani Uber’in hala kötü olduğunu mu söylüyorsun?

Evet. [Bir an durur.] Hayır, bu biraz abartılı oldu. Her iki şirket de açıkça, birbirinden çok farklı şekillerde oldukça başarılı oldu. Diğer şirketteki kişilerle konuştuğumda, sözlerimizi eyleme döktüğümüzü ve müşteri odaklı olduğumuzu takdir ettiklerini görüyorum. İşte bu, ekonomik durumumuzu tersine çeviren en büyük değişiklik ve bu yoldan geri adım atmayacağız. Bu avantajlar zamanla daha da artacak.

Bu yazı WIRED'da yayınlanmış olup Samet Kelebek tarafından İngilizce'den çevrilmiştir.