Çin’in YouTube’u BiliBili Telif Sorunu ile Gelebilir
Video denildiğinde global olarak YouTube akla geliyor. Şimdi ise Çin’in YouTube’u BiliBili, globale açılıyor fakat olmaması gereken bazı içeriklerle.
Fotoğraf: Cheng Xin / Contributor / gettyimages
Çin, kapalı platformlarıyla ve katı kurallarıyla biliniyor. Her uygulamanın devlet takibinde ve kimlik girişi gerekmesiyle akıllara kazınan ülkenin video platformlarından BiliBili, şimdi globale açılıyor. Şirket öncesinde uluslararası uygulamasını yeniden devreye aldı. İngilizce bir web sitesi üzerinde çalışmaya başladı ve ABD’den Japonya’ya, Avrupa’dan Türkiye’ye kadar farklı pazarlarda ekip kurmak için işe alımlara yöneldi. Çin, video kültürünü globale taşımaktan ziyade YouTube’a rakip olabilir ancak içerikler telif hakkı sorunları doğurabilir.
BiliBili’nin uluslararası uygulaması 19 Ağustos’ta yeniden kullanıma sunuldu. Şirketin içerik üreticilerine yönelik yaptığı açıklamaya göre şimdilik uygulama Android’de kullanılabiliyor. iOS için de uygulamanın yakında tanıtılması bekleniyor. Daha fazla ülke de ayrıca sisteme dahil edilecek. Yeni uygulamanın Çin menşeili olmasına rağmen dikkat çeken özelliği ise yurtdışındaki kullanıcılar için kimlik doğrulama zorunluluğunun kaldırılması.
Platform yalnızca Çin dışındaki kullanıcılara içerik sunmaktan ziyade içerik üreticilerini de dahil etmek istiyor. Özellikle genç, eğitimli ve harcama gücüne sahip bir kitleye ulaşabilecekleri bir platform olarak lanse ederken, içerik üreticileri ve markalar için yeni bir pazar haline gelebilir.
BiliBili'nin global creator hesabında paylaşılan bilgilere göre Çin ve ABD tarafındaki içeriklerin aynı olması hedefleniyor. Bu, şirketin yalnızca Çin'den seçilmiş içerikleri ihraç eden bir servis olmaktan çıkıp küresel bir video ağı kurmak istediğini gösteriyor.
Çin'deki ana platform aylık 376 milyon aktif kullanıcıya ulaşmış durumda. Şirket, global pazarda tanınırlığını artırmak için daha önce de MrBeast gibi içerik üreticilerinin Çin'deki platformunda video paylaşmasını teşvik etmişti. Ancak yeni strateji bunun tersini de yapıyor: Bu kez Çinli kullanıcıların izlediği platformu dünya genelindeki içerik üreticilerinin de düzenli olarak kullanabileceği bir yapıya dönüştürmek hedefleniyor.
Bu açıdan BiliBili'nin karşısındaki rakip yalnızca YouTube değil. TikTok'un creator ekosistemi, Twitch'in topluluk yapısı ve Netflix'in giderek creator içeriklerine yaklaşan stratejisi de rekabetin bir parçası. Yine de BiliBili’nin yapay zeka destekli dublaj özelliği gibi yeniliklerle gelmesi, bu rekabeti artırabilir.
Şirketin işe alım ilanları Los Angeles, Londra, Mexico City, Sao Paulo ve Tokyo gibi merkezlerin yanı sıra İstanbul'u da kapsıyor. İstanbul merkezli bir ilanda ise Arapça içerik üreticilerine yönelik ‘Creator Management & Operation’ ekibinin kurulması planlanıyor.
Bu, Türkiye'nin BiliBili'nin global operasyonunda yalnızca kullanıcıların bulunduğu bir pazar değil, aynı zamanda bölgesel creator yönetimi açısından değerlendirilen merkezlerden biri olabileceğini gösteriyor.
Şirket Çin dışına çıktıkça, Çin internet ekosisteminde görece daha az görünür olan bazı sorunlarla da küresel ölçekte karşılaşmak zorunda kalacak gibi duruyor. Platforma girdiğimde ilk gözüme çarpan şey sinema çekimi filmler oldu. Özellikle farklı ülkelerde telif düzenlemelerinin farklı olması şirketin uğraşması anlamına gelebilir. Platformun ana sayfasında birçok filmin düşük kalitede sunulurken, yeni çıkan ve sinemalarda gişe rekorları kıran Spider Man: Brand New Day filminin de sinema çekimi altyazıyla izlenebiliyor.
Özellikle film, dizi, anime ve müzik gibi hak sahipliğinin parçalı olduğu alanlarda, kullanıcıların yüklediği içeriklerin denetimi operasyonel probleme dönüşebilir. Bu konu platformda kullanıcı tarafından yüklenmiş ve telif hakkı ihlali oluşturabilecek içeriklerin bulunması, şirketin bu içerikleri kendisinin dağıttığı anlamına gelmiyor. Ancak platformun küresel ölçekte büyümesi, bu içeriklerin nasıl tespit edildiği, hak sahiplerinin kaldırma taleplerinin nasıl değerlendirildiği ve farklı ülkelerin hukuk sistemlerine nasıl uyum sağlandığı sorularını daha önemli hale getiriyor.
BiliBili’nin 2025 yılı kurumsal raporunda da uluslararası genişlemeyle bağlantılı fikri mülkiyet risklerinin takip edildiği, patent portföyünün geliştirildiği ve hukuki risklere yönelik erken uyarı mekanizmalarının oluşturulduğu belirtiliyor.
TikTok'un başarısı Çin merkezli bir sosyal platformun küreselde ne kadar hızlı ölçeklenebileceğini gösterdi. Ancak aynı örnek, bunun beraberinde ne kadar büyük siyasi ve hukuki tartışmalar getirebileceğini de ortaya koydu. TikTok yıllarca ABD'de veri güvenliği, içerik moderasyonu ve Çin hükümetiyle olası ilişkileri nedeniyle siyasi baskının merkezinde kaldı.
YouTube'un yerini almak kolay olmayacak. YouTube'un yıllar içinde oluşturduğu ekonomi, reklam altyapısı, arama sistemi ve küresel kullanıcı ağı BiliBili'nin sıfırdan kopyalayabileceği bir yapı değil. Fakat şirketin YouTube'u kopyalaması gerekmiyor. Ancak platformun telif hakkı açısından nasıl hamleler yapacağı şimdilik merak konusu.
Kendi kurduğu sitelerde finans ve teknoloji içerikleriyle başladığı sektöre WIRED Türkiye editörü olarak devam ediyor. Her şeyi deneyen, vazgeçmeyen girişimci ruh. 4 yıl deneyimli editör. Teknoloji ve bir o kadar da finans meraklısı.