Amazon’un Kitap Parçalama Hattı

Amazon’un Las Vegas’taki VGT3 kitap tarama bölümü, şirketin sipariş üzerine kitap bastığı LAS8 ile aynı binada bulunuyor. Buraya ulaşan kitaplar ayıklanıyor, sırtları kesiliyor ve sayfaları tarandıktan sonra büyük karton kutulara boşaltılıyor.

Operasyonu 17 Ağustos’ta ortaya çıkaran 404 Media, nadir kitaplardan oluşan bir sevkiyata takip cihazı yerleştirmişti. Takip sonucu kitapların Amazon deposuna ulaştığı görülmüştü. Yayının 26 Ağustos’ta yayınladığı çalışan röportajı, yapay zeka eğitimiyle ilişkilendirdiği bu operasyonun ayıklama, kesim ve tarama aşamalarını ayrıntılandırıyor.

Kimliği gizlenen çalışanın anlatımına göre kitaplar, kutulardan ve büyük karton konteynerlerden çıkarılıp küçük plastik kasalara diziliyor. Kasalar paletlerle kabul bölümüne taşınıyor. Çalışana aktarılan bilgiye göre burada barkodlar kontrol edilerek ihtiyaç duyulan kitaplar belirleniyor, tekrarlar ayrılıyor.

Kesime gönderilen kitaplar, koruyucu kapağı bulunan bir makineye yerleştiriliyor. Düğmeye basıldığında inen bıçak kitabın sırtını kesiyor. Ayrılan sayfalar, karton ayraçlarla kütüphane arabalarına istiflenip tarayıcılara götürülüyor. Çalışan tesiste yaklaşık 20–25 yüksek hızlı tarayıcı bulunduğunu tahmin ediyor.

Burada ambalajı açılmamış yeni kitaplar, kütüphanelerden çıkarılmış görünen nüshalar, Almanca ve Rusça yayınlar, çok sayıda Japonca kitap olduğu tahmin ediliyor. Taranan sayfalar büyük kutulara dökülüyor ve farklı kitapların yaprakları birbirine karışıyor. Kağıtların bundan sonraki akıbeti bilinmiyor.

Amazon, Inc.’e yaptığı açıklamada kitapları ürün ve hizmetlerini geliştirmek için ticari kanallardan satın aldığını belirtti. Taramaların hangi ürünlerde kullanıldığını, kaç kitabın işlendiğini ve operasyonun ne zaman başladığını açıklamadı. Şirketin yanıtı, bu haliyle yapay zeka eğitimi amacını da açıkça doğrulamıyor.

Kitapları keserek dijitalleştirme yöntemi daha önce Anthropic’in faaliyetleriyle gündeme gelmişti. Şirketin milyonlarca basılı kitabı satın alıp taradığı ve fiziksel nüshaları imha ettiği, 23 Haziran 2025 tarihli Anthropic kararında belgelenmişti. Amazon hakkındaki yeni tanıklık, bu yöntemin başka bir büyük teknoloji şirketindeki uygulamasını ayrıntılandırıyor.

Çevrimiçi stoklar

İnternete aktarılmamış bir yayın, mevcut eğitim kümelerinde bulunmayan metinler sağlayabilir. Kitaplar ayrıca uzun anlatılar, uzmanlık bilgisi ve farklı yazım biçimleri içeriyor. Anthropic davasındaki belgelerde de kitapların güçlü yazım örnekleri olarak seçildiği anlatılıyor. Model geliştiren şirketler için sahaf stokları, böylece çevrimdışı bir veri kaynağına dönüşebiliyor.

Satın alma kayıtları, telif tartışmasında da belirleyici olabiliyor. Anthropic davasında yargıç William Alsup, hukuka uygun biçimde alınan basılı kitapların imha edilerek şirket içi dijital kütüphanede bire bir kopyalarla değiştirilmesini ‘adil kullanım’ saydı. Korsan kaynaklardan edinilen kitaplarla kalıcı bir kütüphane oluşturulması aynı korumayı görmedi. Davada incelenen model eğitimi de ayrı bir gerekçeyle adil kullanım kabul edildi. Karar, kitap satın alan her şirketin o metni istediği biçimde kullanabileceği anlamına gelmiyor.

Bu yöntemde şirket kitabın dijital kopyasını saklıyor, basılı nüsha ise dolaşımdan çıkıyor. Kesilip sayfaları birbirine karıştırılan kitaplar sahaflara ya da kütüphanelere geri dönemiyor. Baskısı tükenmiş bir eserin az sayıdaki nüshalarından biri kaybedildiğinde, okurların ve araştırmacıların o kitaba ulaşması da zorlaşabilir.

VGT3 çalışanı, 404 Media’ya verdiği röportajda, kitapların yeniden kullanılamamasından ve başkalarının erişebileceği kopyaların azalmasından rahatsız olduğunu anlatıyor. Bazı kitapların nadir göründüğünü ve bu tür eserlerin sipariş edildiğini duyduğunu söylüyor. Takip edilen nadir kitap sevkiyatı tesise ulaşmış olsa da hangi eserlerin kesildiği tek tek belgelenmiş değil.

Virginia Üniversitesi kütüphane yöneticisi Leo Lo da Inc.’e yaptığı değerlendirmede, baskısı tükenmiş eserlerin ön inceleme yapılmadan yok edilmesi riskine dikkat çekiyor. Amazon kaç kitabı işlediğini ve nadir nüshaları kesimden önce ayırıp ayırmadığını açıklamadığından, kaybın boyutu da belirsiz kalıyor.