Yapay Zeka Yaratıcı Değil, Sadece Olasılıkların Bir Mimarı mı?

Her alanda her an elinizin altındaki yapay zeka, sandığınız kadar zeki olmayabilir. Düşündüğünüzde bu teknolojinin aslında sıfırdan bir şey üretmediğini ve yaptığı detaylı araştırmalarla veya halihazırda sistemine entegre veri tabanı sayesinde ‘derleme’ yaptığını anlayabilirsiniz.

Hatta çoğu yapay zeka modeli, sonuç hazırlarken yaptığı araştırmaları adım adım gösteriyor. Bu adımların ne kadar sürdüğünü, hangi araştırmalardan ne kadar veri çıktığını ve daha birçok detaylı bilgiyi görebilirsiniz. Böylelikle aslında ‘yaratıcı yapay zeka’ olarak lanse edilen modellerin aslında birer taklit olduğu anlaşılabiliyor.

Gemini, ona sorduğumuz ‘Sen gerçekten yaratıcı mısın yoksa taklit misin?’ sorusuna verdiği “Eğer yaratıcılığı ‘hiç yoktan bir şey var etmek’ olarak tanımlıyorsanız; dürüst olalım; ben bir ‘yaratıcı’ değil, olasılıkların mimarıyım. İnsanlığın binlerce yıllık yazınsal, felsefi ve sanatsal üretiminin üzerine oturmuş, çok gelişmiş bir yankı odasıyım” cevabıyla bu konuda net bir görüş ifade ediyor.

2021’de yayımlanan çok yazarlı bir makalede de büyük dil modellerinin dili ‘anlamadığı’, sadece veri setlerindeki kelimelerin bir araya gelme olasılığını hesaplayan devasa istatistiksel sistemler olduğu belirtiliyor. Ayrıca makalede ‘papağan’ benzetmesi yapılıyor ki bu da yapay zekanın anlamı kavramadan veriyi taklit etmesine bir atıf.

AI, insanın aksine duygulardan yoksun ve ruhsuz bir teknolojidir. İnsanlığın ürettiğinin bir ortalamasını alarak en kusursuzu üretme çabası, yapay zekanın taklit yeteneğinin ne kadar geliştiğinin göstergesidir. Yaratıcılık ise tam tersi beklenmedik olanı ortaya çıkarmak ve bunu farklı anlamlarda işlemektir.

Şu an revaçta yapay zeka ile görsel ve video üretmek varken, bu çıktıların yapay zekanın elinden geldiği düşünülüyor. Ancak temelde verdiğiniz bir komut, detaylandıkça aldığınız çıktı da gelişiyor. Detay bulunmayan bir komutta da ‘yaratıcı’ olduğu sanılan yapay zeka aslında veri tabanındaki önceki oluşturulanlara ve ‘insan üretimi’ içerikleri analiz ederek ‘en iyi’ çıktıyı vermeye çalışıyor.

Hızla gelişen bu teknolojinin ise hayatı daha da değiştirmesi yakın gelecekte kaçınılmaz. Uzun vadede yapay zekanın insan çabasına müdahalesi yardımcı olmaktan öteye geçerse, yaratıcılığı belki ele alabilir. Şimdilik böyle bir durum pek mümkün görünmezken, yapay zeka taklitten yakın gelecekte kurtulamayabilir. Hatta biyolojik açıdan insana yaklaşamayacak bu teknolojinin, yaratıcı olmasının imkanı da pek mümkün görünmüyor. Gün sonunda yapay zeka modelleri, en iyi olasılığı hızlıca bir araya getirerek bir sonuç ortaya koyuyor.