Çağla Üren
Sağlık
26 Eylül 2026 19:05

Solucanların Yaşam Süresini Yüzde 43 Oranında Uzatmayı Başardılar. Peki Ama Neden?

Yeni bir araştırma, manyetik alanlara tepki verebilen bir bakteri türünün, yaşlanmayla bağlantılı bir hücre ölümü mekanizmasını baskıladığını ortaya koydu.

Solucanların Yaşam Süresini Yüzde 43 Oranında Uzatmayı Başardılar. Peki Ama Neden?

İllüstrasyon: doodlemachine/gettyimages (Yapay zeka ile düzenlenmiştir)

Çinli bilim insanları, manyetik alanlara tepki verebilen bir bakteri türünün laboratuvar ortamında solucanların yaşam süresini yüzde 43'ten fazla uzattığını tespit etti. Araştırma, bakterinin yaşlanmayla bağlantılı bir hücre ölümü mekanizmasını baskıladığını ortaya koydu.


Çin Bilimler Akademisi'ne bağlı Hefei Fizik Bilimleri Enstitüleri'nden Prof. An Xu liderliğindeki araştırmacılar, "Magnetospirillum magneticum AMB-1" adlı manyetotaktik bakterinin yaşlanma üzerindeki etkilerini inceledi.


Hakemli dergi Free Radical Biology and Medicine'de yayımlanan çalışmada deneyler, yaşlanma araştırmalarında yaygın kullanılan "Caenorhabditis elegans" (C. elegans) adlı yaklaşık 1 milimetre uzunluğundaki yuvarlak solucanlar üzerinde gerçekleştirildi.

Ortalama yaşam süresi yüzde 43,39 arttı

AMB-1 bakterisi verilen solucanların ortalama yaşam süresinin yüzde 43,39 arttığı görüldü.


Üstelik araştırmacılar yalnızca yaşam süresinde artış tespit etmedi, tedavi edilen yaşlı solucanlarda sinir sistemi işlevlerinin ve bağırsak bütünlüğünün de daha iyi korunduğu gözlemlendi. Bulgular, bakterinin yalnızca yaşam süresini değil, sağlıklı geçirilen yaşam dönemini de uzatabileceğine işaret ediyor.


Ancak araştırmacılar, sonuçların şimdilik yalnızca C. elegans üzerinde yapılan deneylere dayandığını vurguluyor. Aynı etkinin insanlarda görülüp görülmeyeceği henüz bilinmiyor.


Bakterilerin içindeki '"manyetik pusulalar' önemli olabilir

Manyetotaktik bakteriler, Dünya'nın manyetik alanına göre yönlerini belirleyebilen sıra dışı mikroorganizmalar. Bunu hücrelerinin içinde bulunan "manyetozom" adı verilen mikroskobik yapılar sayesinde yapıyorlar.


Manyetozomlar, demir içeren manyetik minerallerden oluşan ve bakterinin hücre içinde ürettiği yapılardan meydana geliyor. Bir bakıma bakterinin mikroskobik pusulası gibi işlev görüyor.


Bu özellikleri nedeniyle manyetotaktik bakteriler daha önce ilaçların vücudun belirli bölgelerine taşınması ve kanser tedavileri gibi alanlardaki potansiyelleri açısından araştırılmıştı. Ancak yaşlanma üzerindeki olası etkileri çok daha az incelenmişti.

Araştırmacılar AMB-1'in yaşam süresini uzatmasında manyetozomların rol oynayıp oynamadığını anlamak için bakterinin farklı versiyonlarını da karşılaştırdı.


Normal, yani manyetozom üretebilen AMB-1 bakterileri en güçlü yaşam uzatıcı etkiyi gösterdi. Manyetik özelliği geri kazanabilen RNM-AMB-1 bakterilerinde etki daha zayıf kalırken, manyetik olmayan NM-AMB-1 bakterileri solucanların yaşam süresini uzatmadı. Sonuçlar, bakterinin manyetozom üretme yeteneğinin gözlenen etkinin önemli bir parçası olduğunu düşündürüyor.


Yaşlanmayla bağlantılı hücre ölümünü baskıladı

Araştırmacılar daha sonra bakterilerin bunu nasıl başardığını araştırdı. Sonuçlara göre AMB-1, solucanların vücudundaki demir birikimini ve lipid peroksidasyonunu azalttı. Lipid peroksidasyonu, hücre zarlarındaki yağların oksidatif hasara uğraması anlamına geliyor.


Bu iki etkinin sonucunda, ferroptoz adı verilen bir hücre ölümü biçiminin baskılandığı tespit edildi. Ferroptoz, hücre içinde demir birikmesi ve bunun tetiklediği oksidatif hasarla ilişkili bir programlanmış hücre ölümü türü. Son yıllarda yaşlanmanın yanı sıra nörodejeneratif hastalıklar ve kanser gibi çok sayıda sağlık sorunuyla ilişkisi araştırılıyor.


Genetik analizlerde de ferroptozla bağlantılı çeşitli genlerin, AMB-1'in yaşam süresi üzerindeki etkisinde rol oynadığı görüldü. Araştırmacılara göre çalışma, yaşlanmaya müdahalede mikroorganizmaların kullanılabileceği yeni bir yaklaşımın kapısını aralıyor.


Bulgular aynı zamanda manyetotaktik bakterilerin gelecekte uzun yaşam tıbbındaki potansiyel kullanımının araştırılması için temel oluşturabilir.

Üniversitedeyken çeşitli kültür sanat yayınlarında görev aldıktan sonra popüler bilim kitapları çevirmeye başladı. 2019'da dış haber editörlüğü ile medyaya girerek gazetecilik hayatına başladı. Koronavirüs pandemisi mesleki yönelimi için önemli bir dönüm noktası oldu. Pandemiyle birlikte sağlık ve bilim haberciliği, sonrasında teknoloji haberciliği yaparak mesleğine devam etti. Halihazırda çeşitli mecralarda bilim ve teknoloji haberleri/yazıları yazıyor.

Çağla Üren

DAHA FAZLASI

Menopozun Yeni Organı: Bağırsak

Menopoz üzerine yapılan araştırmalar, uzun süre östrojenin düşüşüne ve bunun yol açtığı sonuçlara odaklandı. Şimdi araştırmacılar başka bir yere bakıyor: Bağırsak mikrobiyotası.
Tülin Açıkbaş

Sıçan Beyinlerinden Geliştirilen Yapay Zeka Modelleri Gerçeğe Bir Adım Daha Yaklaştı

The Biological Computing Company, yapay zeka araçlarını Amazon Web Services’e taşıyarak doğayı kodla buluşturmayı hedefleyen, bir zamanlar marjinal sayılan alana önemli bir destek sağlıyor.
Lauren Goode

Çikolata Koklamak Antrenman Performansını Artırıyor

Yeni bir klinik çalışma, koku duyusunun erkeklerin spor performansı üzerindeki şaşırtıcı etkisini gözler önüne serdi.
Çağla Üren

AlphaFold Veritabanı 2 Bin 800’den Fazla Virüs İçin Genişletildi

Yeni tahminler, virüs proteinlerinin birlikte oluşturabileceği yapıları açık veriye ekliyor. Ortada hazır bir aşı ya da ilaç yok; araştırmacılar için laboratuvarda önce hangi bağlantıların sınanacağına dair daha geniş bir referans var.
E. Can Özer