Çikolata Koklamak Antrenman Performansını Artırıyor
Yeni bir klinik çalışma, koku duyusunun erkeklerin spor performansı üzerindeki şaşırtıcı etkisini gözler önüne serdi.
Foto-İllüstrasyon: knape/gettyimages (Yapay zeka ile düzenlenmiştir)
Bilim insanları, aç karnına yapılan ağırlık antrenmanlarında çikolata kokusuna maruz kalmanın iştahı baskılayıp motivasyonu artırarak performansı belirgin şekilde yükselttiğini ortaya koydu.
Frontiers in Physiology adlı akademik dergide yayımlanan ve Malaya Üniversitesi Spor ve Egzersiz Bilimleri Fakültesi araştırmacıları tarafından yürütülen yeni bir klinik çalışma, koku duyusunun spor performansı üzerindeki şaşırtıcı etkisini gözler önüne serdi.
Araştırmaya göre, özellikle sabahları aç karnına yapılan direnç antrenmanlarında çikolata kokusu almak, yorgunluk hissini artırmadan sporcuların daha fazla tekrar ve set çıkarmasını sağlıyor.
Tek kalori almadan güç artışı
Kalori kısıtlaması yapan sporcuların en büyük zorluklarından biri, açlık hissine bağlı olarak antrenman gücünün düşmesi. Mideyi doldurmadan veya kalori almadan performansı artırmanın yollarını arayan araştırmacılar, koku sisteminin beyindeki iştah ve ödül mekanizmalarıyla olan doğrudan bağlantısına odaklandı.
Rastgele, çift-kör ve çapraz geçişli olarak tasarlanan çalışmaya, düzenli ağırlık antrenmanı yapan 23 sağlıklı erkek katıldı. Gece boyu süren açlığın ardından katılımcılara üç farklı koku koşulu uygulandı:
- Yüzde 90 bitter çikolata kokusu
- Yüzde 60 sütlü çikolata kokusu
- Kokusuz kontrol grubu
Her bacak uzatma (leg extension) setinden önce hazırlanan kokuları koklayan katılımcılar, tükenişe kadar antrenman yaptı.
Bitter çikolata kokusu açlığı bastırdı, tekrar sayısını uçurdu
Araştırma, koku duyusunun kas performansını doğrudan etkileyebileceğini kanıtlıyor. En yüksek artış ise bitter çikolata kokusunda görüldü. Kontrol grubuna kıyasla, yüzde 90 bitter çikolata koklayan sporcular toplamda ortalama 18 tekrar daha fazla yaptı. Yüzde 60 sütlü çikolata koklayan grupta ise bu artış ortalama 9 tekrar oldu.
Araştırmacılara göre, bitter çikolata kokusu egzersiz öncesinde özellikle açlık hissini bastırıp tokluk hissi uyandırırken, sütlü çikolata kokusu daha çok duyusal haz ve koku memnuniyeti yaratarak performansa katkı sağladı. Bunun yanı sıra yorulma hissinin de değişmediği saptandı. Katılımcılar belirgin şekilde daha fazla ağırlık kaldırıp set sayısını artırmalarına rağmen, algılanan efor/yorgunluk derecesinde gruplar arasında fark görülmedi.
Çalışmanın yazarları, elde edilen verilerin özellikle yarışma öncesi kilo düşüren, aç karna kardiyo veya ağırlık çalışan ya da aralıklı oruç uygulayan sporcular için önemli olabileceğini belirtiyor. Egzersiz öncesinde yemek yemenin getirdiği mide-bağırsak rahatsızlıkları ve kramp riskini yaşamadan, sadece koku duyusunu kullanarak açlık hissini baskılamak ve antrenman hacmini artırmak mümkün hale gelebilir.
Öte yandan çalışmanın sadece erkekler üzerinde yapılması önemli bir kısıtlama. Araştırmacılar, bu yöntemin kadınlar ve farklı spor disiplinleri üzerindeki etkilerinin tam olarak aydınlatılması için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu da ekliyor.
Üniversitedeyken çeşitli kültür sanat yayınlarında görev aldıktan sonra popüler bilim kitapları çevirmeye başladı. 2019'da dış haber editörlüğü ile medyaya girerek gazetecilik hayatına başladı. Koronavirüs pandemisi mesleki yönelimi için önemli bir dönüm noktası oldu. Pandemiyle birlikte sağlık ve bilim haberciliği, sonrasında teknoloji haberciliği yaparak mesleğine devam etti. Halihazırda çeşitli mecralarda bilim ve teknoloji haberleri/yazıları yazıyor.