Sessizliğin Dili, Yapay Zeka ile Canlanıyor

Genel bir yanılgı var: İşaret dili evrenseldir. Peki gerçekten öyle mi? Sanılanın aksine 130’dan fazla işaret dili yaygın olarak kullanılıyor. Her işaret dilinin kendine has dil bilgisi, kelime yapısı ve işaretleri var.

İnsanlarla iletişimin daha doğrusu anlaşabilmenin zorlaştığı bu dönemde işitme ve konuşma dezavantajlı bireyler için yeni teknolojiler geliştiriliyor. Her ne kadar işitme duyusunun cihazlar aracılığıyla geri kazanılabilmesi için tıp tarafında çalışmalar devam etse de, yapay zeka gerçeği de bu konuda geliştirilebiliyor.

Açık inovasyon platformu GoBeyond, girişim sistemini desteklemek için düzenlediği ödül töreninde işitme güçlüğü yaşayan kişilere çözüm sunan Holtzi SIGN'ı ödüle layık gördü. Fazıl Altınel’in Türkiye’nin ilk girişim ofisi Bilkent Cyberpark’ta geliştirdiği platform, işitme dezavantajlı bireyler için yapay zeka destekli bir avatar ile iletişim kurulmasını sağlıyor.

İşaret dili, yalnızca el hareketlerinin bir tercümesi değil, yüz kaslarının, omuz açısının ve ellerin koordinesinin bir anlamı. Bu girişim de bu tercümeyi daha anlamlı bir hale getirmek ve işlevselleştirmeyi amaçlıyor. Geliştirilen yapay zeka modeliyle oluşturulan bir avatar, sesi ve metni gerçek zamanlı olarak Türkçe’nin yanı sıra 11 farklı işaret diline çevirebiliyor.

Yavaş yavaş mobil uygulamalarda veya banka kiosklarında görmeye başladığımız 3D avatarların işaret diliyle iletişim kurabilmesini Altınel, “Ekran olan her yerde” diyerek daha kapsamlı hale getirilebileceğini belirtiyor.

Holtzi’nin yapay zeka destekli bir çeviri sistemi sayesinde konuşulan dili algılayarak anında işaret diline çevirmesi ve benzer şekilde işaret dilini konuşmaya dönüştürmesi, aradaki herhangi bir engeli ortadan kaldırabiliyor.

Kameranın yakaladığı el, yüz ve vücut hareketleri hızlıca analiz edilerek anlamlı bir halde karşınızdaki kişiye sunuluyor. Konuşma ise ses tanıma teknolojisiyle algılanarak işaret diline çevriliyor.

Sesin görsele dönüştüğü bu teknoloji, sessizliğin dilini bozuyor ve yapay zeka ile bir gelişme sağlıyor. Dezavantajlı bireylerin günlük hayatta karşılaştığı sorunlara hızlıca bir çözüm olabilecek bu araç, yeni bir girişim olmasına rağmen, hızlıca yaygınlaşarak kolaylık sağlayabilir.

Yalnızca anlık çeviriden ziyade bu sistem duyuru panolarında da kullanılabiliyor. Bu durumda belki neden işaret dilinde duyurulara ihtiyaç olsun diye düşünebilirsiniz. Ancak Birleşik Devletler Ulusal Tıp Kütüphanesi’nde yayınlanan bir araştırmaya göre işitme dezavantajlı bireylerin yüzde 80’i okuma yazmada zorluk çekiyor.

İletişimin gerekliliğini tartışmaya gerek yok ve çoğu zaman fark edilmeyen ancak yorucu olabilen engeller, dezavantajlı bireyler için sorun yaratabiliyor. Örneğin yer-yön tarifi, alışveriş ve toplu taşıma ikazları zor olabilirken, teknoloji devri buna bir çare sunabiliyor.