OpenAI’dan Veri Merkezleri İçin Şeffaflık Sözü
OpenAI, gelecekte sahibi olup işleteceği veri merkezlerinin su ve elektrik tüketimini, bağımsız gürültü araştırmalarıyla birlikte açıklamayı taahhüt ediyor. Sözün değeri, yayımlanacak verilerle ölçülecek.
Görsel: J Studios / gettyimages
Bir veri merkezi açılmadan önce komşuları onun hakkında ne bilebilir? Kaç litre su kullanacağını, elektrik şebekesine ne yük getireceğini ya da gece boyunca ne kadar ses çıkaracağını öğrenebilirler mi? OpenAI’ın 5 Kasım’da yayımladığı yerel topluluk taahhüdü, bu sorulara tesis düzeyinde yanıt verme sözü veriyor.
Şirket, gelecekte sahibi olup işleteceği her kampüs için ayrı bir yerel plan hazırlayacağını söylüyor. Su kullanımı ve soğutma yöntemleri açıklanacak; tesisin ürettiği ve tükettiği elektrik yayımlanacak. Faaliyetten önce ve sonrasında her yıl bağımsız gürültü araştırması yaptırılacak. Belgeye göre ölçümler tesis sınırında ve hemen yakınındaki alanlarda yapılacak, sonuçları da kamuya açılacak. İnşaatın trafik, aydınlatma ve gürültü üzerindeki geçici etkileri için de yerel planlar yayımlanacak. Bunların tümü henüz ileriye dönük şirket taahhütleri.
Elektrik faturasına ilişkin söz daha iddialı: OpenAI, kullandığı elektriğin ve tesislere hizmet verecek ek altyapının tam maliyetini ödeyeceğini belirtiyor. Bir proje küçülür, gecikir veya iptal edilirse diğer elektrik müşterilerinin kullanılmayan altyapının maliyetiyle baş başa kalmaması için önceden mali güvence vermeyi de vaat ediyor. Şirket ayrıca bazı tesislerin yoğun talep saatlerinde elektrik tüketimini azaltabileceğini savunuyor. Bunların yerel faturaları ne ölçüde koruyacağı, kurulacak tesislerin anlaşmalarına ve uygulamadaki sonuçlara bağlı.
Taahhüdün sınırları
Açıklamanın zamanlaması rastlantısal görünmüyor. Reuters’ın 5 Kasım’da yayımladığı haberine göre şirketin politikaları ağustostan beri hazırlanıyordu; ancak duyuru, ABD’de veri merkezi projelerine karşı çıkan adayların ve yerel oylamaların öne çıktığı seçim haftasına denk geldi. Reuters, OpenAI’ın kullandığı veri merkezi altyapısının önemli bir bölümünün Oracle gibi ortaklarca inşa edilip sahiplenildiğine de dikkat çekiyor. OpenAI’ın yeni yerel taahhüdü ise açıkça kendi sahibi olup işlettiği gelecekteki kampüsler için yazılmış.
Dolayısıyla şirketin kullandığı her veri merkezinin otomatik olarak bu şartlara tabi olacağını söyleyemeyiz.
Şirket, kamu görevlileriyle tesis görüşmeleri için gizlilik anlaşması kullanmayacağını da bildiriyor; güvenlik ve ticari sırlar için dar istisnalar saklı tutuluyor. Açıklanacak verilerin biçimi, ne sıklıkla güncelleneceği ve bağımsız gürültü araştırmasının bulguları karşısında hangi adımların atılacağı, ilk kampüslerin raporları yayımlandığında görülebilecek. Şimdilik kamuoyunun elinde ölçülmüş bir sonuç değil, karşılaştırma yapmayı mümkün kılabilecek yazılı bir söz var.
Türkiye için bu açıklama doğrudan bir yükümlülük getirmiyor. Yine de veri merkezi yatırımları burada da büyüyor. Vodafone Türkiye’nin Eylül açıklamasına göre İzmir Gaziemir’deki tesis 4 MW başlangıç kapasitesiyle açıldı; şirket bunu 20 MW’a çıkarmayı hedefliyor. Rönesans ile Digital Realty’nin Ankara Temelli projesinde ilk faz için 22 MW’ın üzerinde bilişim kapasitesi planlanıyor. Bunlar şirketlerin açıkladığı kapasite ve yatırım hedefleri olduğu gibi tesislerin gerçekleşmiş elektrik veya su tüketimi anlamına gelmiyor.
OpenAI’ın belgesi Türkiye’deki yatırımlar için de sorulabilecek somut sorular bırakıyor: Bir tesisin su tüketimi ve soğutma yöntemi kamuya açık mı? Elektrik bağlantısı için gereken yatırımın maliyeti nasıl paylaştırılıyor? Gürültü, tesis çalışmaya başladıktan sonra komşu alanlarda ölçülüp yayımlanıyor mu?
Antikitenin kadim dillerinden dijitalin kodlarına uzanan disiplinlerarası bir köprüden geçmekte. WIRED Türkiye ile teknolojiyi sorunsallaştırırken, yedi sanatı yanına alarak öğrenmenin ve paylaşmanın peşinden gidiyor. 98 model, Boğaziçili.