Çağla Üren
Sağlık
9 Nisan 2026 17:00

Kas Yapan Bakteri Keşfedildi: Probiyotiklerde Devrim mi?

Yeni bir çalışma, insanlarda da bulunan bir bakterinin, yaşlanmaya bağlı kas kayıplarını önlemek veya kas erimesi hastalıklarıyla savaşmak için yeni bir "probiyotik" neslinin kapısını aralayabileceğini gösteriyor.

Kas Yapan Bakteri Keşfedildi: Probiyotiklerde Devrim mi?

Görsel: Thom Leach/Science Photo Library/gettyimages

Bilim dünyası, spor salonlarındaki antrenmanlara alternatif olmasa da kas gücünü artırabilecek sıra dışı bir faktör keşfetti: Bir bağırsak bakterisinin farelerde kas kütlesini ve gücünü önemli ölçüde artırdığı saptandı. Yayımlanan yeni çalışma, insanlarda da bulunan bu bakterinin, yaşlanmaya bağlı kas kayıplarını önlemek veya kas erimesi hastalıklarıyla savaşmak için yeni bir "probiyotik" neslinin kapısını aralayabileceğini gösteriyor.


Granada Üniversitesi'nden Profesör Jonatan Ruiz, "Bulgularımız, bu bakterinin kas metabolizmasını ve gücünü olumlu yönde etkilediği bir 'bağırsak-kas ekseni'nin varlığına dair somut kanıtlar sunuyor" açıklamasında bulundu.


Güçlü kasların sırrı

Araştırmacılar ilk etapta yaşları 18 ile 75 arasında değişen 123 gönüllüden alınan dışkı örneklerini inceleyerek bağırsak mikrobiyomu ile kas gücü arasındaki bağlantıyı araştırdı. Katılımcılara uygulanan el pençe kuvveti testleri çarpıcı bir korelasyonu ortaya çıkardı: Bünyesinde "Roseburia inulinivorans" türü bakteri bulunan yaşlı yetişkinlerin, bu bakteriye sahip olmayanlara oranla yüzde 29 daha fazla kavrama gücüne sahip olduğu görüldü.


Bu bakteriyi taşıyan genç yetişkinlerin ise sadece daha güçlü değil, aynı zamanda daha yüksek kardiyorespiratuar (kalp-solunum) kapasiteye sahip olduğu belirlendi. Yaşlı yetişkinlerde bu bakteri seviyesinin genel olarak düşük olması, yaşlandıkça neden kas kütlesi ve güç kaybettiğimize dair de yeni bir ipucu sunuyor.


Farelerde "patlayıcı" güç artışı

Bakterinin kas gelişimi üzerindeki doğrudan etkisini test etmek isteyen ekip, laboratuvar farelerine Roseburia inulinivorans takviyesi yaptı. Sonuçlar beklentilerin ötesine geçti: Bakteri verilen farelerin ön pençe güçlerinde ortalama yüzde 30'luk bir artış gözlemlendi.


Daha da ilginci, farelerin kas yapısında meydana gelen değişim oldu. Mikrop takviyesi alan farelerde kas liflerinin kalınlaştığı ve özellikle "tip II" (hızlı kasılan) liflerin oranının arttığı saptandı. Bu lif tipi, vücudun patlayıcı ve güçlü hareketler sergilemesini sağlayan, özellikle ağırlık kaldıran sporcuların geliştirmeyi hedeflediği kas türü olarak biliniyor.


Geleceğin kas takviyesi mi?

Bu noktada akla şu soru geliyor: Bu keşif protein tozlarının yerini alacak bir mucize mi? Uzmanlar temkinli olunması gerektiğini hatırlatıyor. Araştırmanın insan denek sayısının az olması ve farelerdeki insan kökenli bakteri türlerinin bağırsakta kalıcı olarak tutunamaması, uzun vadedeki etkileri belirsiz kılıyor. Ayrıca, farelerde işe yarayan her yöntemin insanlarda aynı sonucu vermeyebileceği gerçeği de masada.


Buna rağmen araştırmacı Borja Martínez Téllez, bulguların doğrulanması halinde bu bakterinin yaşlanma sürecinde kas gücünü korumak için devrim niteliğinde bir probiyotik olarak kullanılabileceğini vurguluyor.


Üniversitedeyken çeşitli kültür sanat yayınlarında görev aldıktan sonra popüler bilim kitapları çevirmeye başladı. 2019'da dış haber editörlüğü ile medyaya girerek gazetecilik hayatına başladı. Koronavirüs pandemisi mesleki yönelimi için önemli bir dönüm noktası oldu. Pandemiyle birlikte sağlık ve bilim haberciliği, sonrasında teknoloji haberciliği yaparak mesleğine devam etti. Halihazırda çeşitli mecralarda bilim ve teknoloji haberleri/yazıları yazıyor.

Çağla Üren

DAHA FAZLASI

Ekzoskeletonlarla İnsan 2.0

20 yıllık medikal ekzoskeleton teknolojisi kritik bir eşiğin arifesinde. Yaşlanan nüfus ve fiziksel desteğe ihtiyaç duyan insan sayısının artması, rehabilitasyon merkezlerinin hacimli ekipmanlarını yapay zeka destekli, hafif ve ‘ikinci deri’ denen sistemlere dönüştürüyor

Tülin Açıkbaş

Türkiye Saç Ekim Endüstrisini Nasıl ‘Hack’ledi?

Dünyanın saç ekimi merkezi Türkiye, global sağlık turizmini yüksek operasyonel hız ve maliyet ile ‘hack’leyerek milyar dolarlık bir endüstriye dönüştürdü.

Levent Daşkıran

Hantavirüs Salgınına Dair Tüm Bilinenler

Gelişmeler sürerken, akıllarda bir soru var: Bu hantavirüs salgını yeni bir pandemiye dönüşür mü?

Çağla Üren

Yorgunluğun sınırlarında, bedenin bittiği ve verilerin başladığı yerde. Antropolog Michael Crawley ile dayanıklılık sporları üzerine bir söyleşi

Ritüel, teknoloji ve eşitsizlikler arasında Crawley, dayanıklılık sporlarının beden, veriler ve insan kavramı arasındaki ilişkiyi nasıl yeniden tanımladığını anlatıyor

Federico Vergari