iPhone’un Doğuşu Sandığınızdan Çok Farklı

2000’lerin başında Apple’ın gündeminde bir telefon yoktu. Şirket farklı ekiplerin yeni teknolojileri test ettiği deneysel projeler yürütüyordu. Apple içinde birçok küçük araştırma grubu yeni fikirler üzerinde çalışıyordu. Bu ekipler; yeni sensör teknolojileri, dokunsal geri bildirim (haptics), üç boyutlu ekranlar ve kamera tabanlı kontrol sistemleri gibi teknolojileri test ediyordu. Ancak bir fikir özellikle dikkat çekmeye başladı; Bilgisayarları parmaklarla kontrol etmek. Öyle ya, o dönem bilgisayarların temel arayüzü hala fare ve klavyeydi. Apple’daki bazı tasarımcılar bunun artık eskidiğini düşünüyordu.

Telefondan Önce iPad Geliyordu

2003 yılında Apple tasarım stüdyosunda küçük ama kritik bir deney yapıldı. FingerWorks adlı bir şirketin geliştirdiği çoklu dokunma (multi-touch) teknolojisi kullanılarak deneysel bir ekran hazırlandı. Kurulan sistem oldukça basitti; büyük bir trackpad, üstüne yansıtılan bir projektör görüntüsü ve bir Mac bilgisayardan ibaretti. Bu düzenek sayesinde kullanıcılar ekrandaki nesneleri parmaklarıyla hareket ettirebiliyordu. İki parmağı açarak fotoğraf büyütmek, harita yakınlaştırmak veya nesneleri sürüklemek mümkün hale geldi. Bugün sıradan görünen bu hareketler o dönemde neredeyse büyüleyiciydi. Demo önce Apple’ın tasarım şefi Jony Ive’a, ardından Steve Jobs’a gösterildi. Herkes aynı fikirdeydi: Bu teknoloji gelecekti. Ama henüz hangi ürünün geleceği olduğu belli değildi. Öyle ki tablet denemesi başarısızdı; pili çok büyük, kendi çok ağır ve kalındı.

İPod'u öldürmek

Tarihi 2005’i gösterirken Apple’ın en büyük ürünü iPod’du. Ancak cep telefonları yavaş yavaş müzik çalmaya başlamıştı. Bu Apple için ciddi bir tehdit anlamına geliyordu. Çünkü kullanıcılar, telefon ve müzik çalar gibi iki ayrı cihaz taşımak istemiyordu. Steve Jobs bunu erken fark etti: “Eğer iPod’u öldürecek olan bir telefonsa bunu Apple yapmalı.”

Motorola ile iş birliği denemesi

Ancak Apple’ın telefon konusunda deneyimi yoktu. Bu nedenle şirket Motorola ile ortaklık kurdu. Ortak projenin sonucu Motorola ROKR E1 adlı telefon oldu. Bu telefon iTunes’u desteklese de sadece 100 şarkı saklayabiliyordu, veri aktarımı çok yavaştı ve tasarımı oldukça sıradandı. Apple yöneticileri bile cihazdan memnun değildi. Steve Jobs bile tanıtım sırasında isteksizliğini gizleyemedi. Bu proje Apple için önemli bir ders oldu.

“Kendi telefonumuzu yapacağız”

ROKR deneyiminden sonra Steve Jobs radikal bir karar aldı. O dönemde piyasadaki telefonlar ona göre çok kötüydü. Jobs’un hedefi basitti: “İnsanların gerçekten seveceği bir telefon yapalım.” Kaldı ki Apple’ın elinde bu işi yapabilecek teknolojiler vardı; iPod’dan gelen mini donanım teknolojisi, Mac’ten gelen gelişmiş işletim sistemi ve yeni multi-touch teknolojisi…

Kod adı Purple

Apple içinde iki farklı telefon fikri ortaya çıktı. Bunlardan biri iPod tabanlı telefondu ancak ikonik click wheel’la telefon tuşlamak imkansıza yakındı. Diğer fikir ise tamamen dokunmatik ekran telefondu. 6 ay süren yarışın kazananını da tabii ki oydu. Tony Fadell donanım, Scott Forstall’ın yazılım tarafını yönettiği proje meyvesini verdi: Multi-touch arayüzü, yeni mobil işletim sistemi ve tamamen dokunmatik ekranıyla dünyayı değiştiren o telefon…

3 değil 1 cihaz

9 Ocak 2007’de Steve Jobs sahneye çıktı ve teknoloji tarihinin en ünlü sunumlarından birini yaptı. Önce üç farklı ürün tanıtıyormuş gibi konuştu; geniş ekranlı iPod, devrim niteliğinde bir telefon ve internet iletişim cihazı… Ancak ardından söylediği sözler adeta tarihi yazdı: “Bunlar üç ayrı cihaz değil, tek bir cihaz.” iPhone yalnızca Apple’ın en başarılı ürünü olmadı, akıllı telefon çağını başlatan cihaz haline geldi.