Huzur içinde yat, Cybertruck. Sevilmedin, istenmedin, düpedüz saçmalıktın
Tesla’nın insanları ikiye bölen köşeli pikabının üretimini durdurma kararı, bir devrin değil, bir hatanın sonu.
Fotoğraf: Charly Triballeau / gettyimages
Elon Musk, X’te yaptığı bir paylaşımda Cybertruck’ın fişini resmen çekti: “Tesla, Cybercab üretimini artırmaya yer açmak için gelecek yılın ortalarına doğru Gigafactory Texas’ta Cybertruck üretimine kademeli olarak son verecek.”
Dört yıldan kısa süre üretilen ve insanları ikiye bölen pikap, görünüşe bakılırsa nasıl yaşadıysa öyle ölüyor. Haberin ardından gelen yanıtlar arasında elektrikli aracı göklere çıkaran da vardı, yerin dibine sokan da. Tesla çalışanı olduğunu söyleyen James Star, “En üzücü haber! Cybertruck, Tesla’nın sattığı en iyi otomobildi” diye yazdı. Hemen yanı başında ise Captain Ford adlı kullanıcı Musk’a kısaca küfürlü bir şekilde boşver o tenekeyi diye karşılık verdi.
WIRED, Tesla’dan hem kararla ilgili yorum istedi hem de Cybertruck üretiminin tamamen sona erip ermeyeceğini sordu. Şirket yanıt vermedi. Cybertruck sadece Gigafactory Texas’ta üretiliyor. Anlaşılan, pikabın kendine özgü paslanmaz çelik gövdesini üretmek için gereken makinelere sahip tek Tesla tesisi burası. İddiaya göre bu gövde bazı araçlarda paslanmaya başlamıştı.
Cybertruck için başta hummalı bir rezervasyon yarışı yaşanmıştı. Musk’a göre rezervasyon sayısı bir milyonu aşmıştı; hatta 2023 sonunda talebin “rekorları altüst ettiğini” övünerek söylüyordu. Ama bu ilgi satışa dönüşmedi. Geçen yılın mart ayına gelindiğinde toplam satış 50 bin adedin altında kalmıştı.
EVWire’ın aktardığı Kelley Blue Book verilerine göre Tesla, bu yılın ilk üç çeyreğinde ABD’de 11.586 Cybertruck sattı. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28’lik bir düşüş. EVWire ayrıca Musk’ın duyuruyu, Tesla’nın ABD’de Cybertruck fiyatlarını artırıp giriş seviyesi çift motorlu, dört tekerlekten çekişli (Dual-Motor AWD) model için yeni sipariş alımını durdurmasından yaklaşık 80 dakika sonra yaptığını belirtiyor.
Cybertruck satışta fena halde çuvalladı, üstelik daha müşterilere ulaşmadan sorunlar baş göstermişti. WIRED, 2023’te Tesla’nın 25 Ocak 2022 tarihli sızdırılmış bir raporunu haberleştirdi. Rapora göre Cybertruck’ta temel tasarım kusurları vardı. Seri üretim öncesindeki ‘alfa’ versiyonunda süspansiyon, gövde sızdırmazlığı, gürültü seviyesi, yol tutuşu ve frenleme sorunları yaşanıyordu.
Musk, Kasım 2019’da siberpunk tarzındaki yeni elektrikli pikabını tanıtmak için Kaliforniya’da sahneye çıktığında, ‘kırılmaz’ camların sağlamlığını onlara çelik bir bilye fırlatarak göstermeye karar verdi. Halkla ilişkiler tarihine geçen o gösteride tanıtım aracının camları bir değil, iki kez kırıldı. Musk önce küfretti, sonra şakaya vurdu: “İyileştirmeye açık yanları var.”
Hem de nasıl. Nisan 2024’te Cybertruck’lar, gaz pedalının kaplaması yerinden çıkıp iç döşemeye takılabildiği için geri çağrıldı. Bu da aracın son hızına çıkması gibi ürkütücü bir ihtimal yaratıyordu.
Geçen yılın mart ayında Tesla, paslanmaz çelik bir kaplama panelinin araç hareket halindeyken yerinden kopma ihtimali nedeniyle o zamana kadar ürettiği Cybertruck’ların neredeyse tamamını geri çağırmak zorunda kaldı. Şirket sorunu yanlış türde yapıştırıcı kullanılmasına bağladı. Bu yapıştırıcının, “çevresel koşullar nedeniyle gevrekleşmeye yatkın olmayan” yeni bir yapıştırıcıyla değiştirilmesi gerekti.
Bu yıl mayıs ayında Cybertruck’ların başına bu kez yanlış türde gres yağı kullanılması yüzünden iş açıldı: Tekerlekleri yerinden çıkabilirdi. Elektrikli aracın o tarihteki 11’inci geri çağırmasında, arkadan itişli (RWD) Cybertruck Long Range modelinin fren disklerinin kusurlu olabileceği açıklandı. ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresinin yayımladığı bildirimde Tesla, “Fren disklerindeki bijon delikleri çatlayabilir ve bijonun tekerlek göbeğinden ayrılmasına yol açabilir” dedi. Yani bazı arkadan itişli Cybertruck sahipleri neşeyle yollarına devam ederken bir de bakacaklardı ki kendi tekerlekleri onları solluyor.
Musk, Başkan Donald Trump’a bile bir Cybertruck satmaya çalıştı. Bunun için Beyaz Saray’ın güney çimlerinde alelacele bir Tesla sergi alanı bile kurdu. Ama ne yazık ki Başkan Trump bile pikapta bir tuhaflık sezmiş olmalı ki onu pas geçip saatte 200 mil (yaklaşık 322 kilometre) hıza çıkabilen Ultra Red renkli bir Model S Plaid seçti. Aracın içinden epey etkilendiği belliydi: “Her şey bilgisayar!”
2024 sonunda otomobil sıralama hizmeti iSeeCars’ın baş analisti Karl Brauer, WIRED’a yaptığı hesaplamaya göre Cybertruck’ın o tarihe kadarki altı geri çağırmasının elektrikli aracı diğer tüm 2024 model araçların “yüzde 91’inden daha kötü” bir konuma düşürdüğünü söylemişti.
Yine de onca güvensizlik iddiasına rağmen Cybertruck küçük ama sadık bir kitle buldu. WIRED geçen yıl bir grup Cybertruck sahibinin portresini çizdi. Hepsi araçlarına tutkuyla bağlıydı ama zaman zaman hakaretlere katlanmak ve kendilerine Nazi dendiğini duymak zorunda kalıyorlardı. Bu sataşmalar belki de Musk’ın 2025’in başında sahnede yaptığı harekete göndermeydi.
Göstergeler aksini düşündürse de Musk, Cybertruck’ın fişini çekme nedeninin aracın güvenilmezliği ya da bu denli az rağbet görmesi olmadığını, bunun yerine Cybercab’e odaklanmak istediğini söylüyor. Otonom elektrikli araç Cybercab, Tesla’nın robotaksi hedeflerinin merkezinde ama onun da başlangıcı sancılı oldu.
Cybercab şimdilik sadece Austin’de hizmet veriyor ve filosunun birkaç yüz araçtan ibaret olduğu söyleniyor. İlk aracın şubatta üretim bandından indiğini finansal sonuçların açıklandığı toplantıda doğrulayan Musk, anlaşılan üretimi ciddi ölçüde artırmak istiyor.
Musk, Tesla’nın geleceğini büyük ölçüde Cybercab’de görüyor. Hatta Tesla’nın artık bir otomobil üreticisi değil, bir robotik ve otonom araç şirketi olarak görülmesi gerektiğini söyledi. Cybertruck’ın başmühendisi Wes Morrill ise X’te şöyle yazdı: “Cybertruck teknoloji geliştirmek için müthiş bir platformdu ve Cybercab’le yaşamaya devam ediyor.”
Bu makale ilk olarak WIRED sitesinde yayınlanmış ve Enver Can Özer tarafından İngilizceden çevrilmiştir.
WIRED dergisinde kıdemli inovasyon editörü olarak görev yapmaktadır ve özellikle elektrikli araçlar ile lüks ürünlere odaklanarak ekipman haberlerini yönetmektedir. Ayrıca, ABD ve Birleşik Krallık basılı sürümlerindeki ekipman haberlerinin editörlüğünü de üstlenmektedir. WIRED’a katılmadan önce, Financial Times’ta dijital editör ve Birleşik Krallık’taki Esquire dergisinde teknoloji editörü olarak çalışmıştır. Ve iyi bir negroni’nin sırrının doğru vermut olduğunu çok iyi bilir.