Dünya'dan Jüpiter'in Uydusuna Yaşam Gitmiş Olabilir

Gürcistan'daki Tiflis Özgür Üniversitesi'nden Fizik Profesörü Zaza Osmanov, yeni makalesinde, Dünya'dan kopan ve bakteri taşıyan mikroskobik toz parçacıklarının milyarlarca yıl boyunca uzaya savrularak Jüpiter'in uydusu Europa'ya ulaşmış olabileceğini öne sürdü.

Analize göre, bu parçacıkların bir kısmı Europa'nın buzlu yüzeyini aşarak altındaki dev okyanusa kadar ulaşmış olabilir. Eğer Europa'daki koşullar yaşam için uygunsa, gezegendeki olası yaşamın kökeni Dünya'ya dayanıyor olabilir.

Yeraltı okyanusu sayesinde Europa, Dünya dışı yaşam arayışının en önemli adaylarından biri olarak görülüyor.

Analiz, yaşamın gezegenler arasında taşınabileceğini savunan "panspermi" hipotezine de yeni bir bakış açısı getiriyor. Bu hipotez, yaşamın bir gezegende ortaya çıktıktan sonra göktaşları, toz parçacıkları veya başka doğal yollarla uzaya yayılarak farklı dünyalara taşınabileceğini öne sürüyor.

Dünya uzaya sürekli toz saçıyor

Çalışmanın temelinde, Dünya atmosferine yüksek hızlarla giren mikrometeoritlerin yarattığı türbülans yer alıyor. Bilim insanına göre bu çarpışmalar sırasında atmosferdeki çok küçük toz parçacıkları büyük hızlar kazanabiliyor.

Bu parçacıkların bazıları Dünya'nın yaklaşık saniyede 11,2 kilometrelik kaçış hızını aşarak gezegenimizin yerçekiminden kurtulabilir. Eğer bu tozların içinde bakteriler varsa, teorik olarak Güneş Sistemi boyunca yolculuk etmeleri mümkün olabilir.

Osmanov'a göre Dünya'da yaşamın en az 3,5 milyar yıldır var olduğu düşünüldüğünde, milyarlarca yıldır uzaya yaşam taşıma potansiyeline sahip parçacıklar göndermesi mümkün.

Hedef: Europa'nın gizli okyanusu

Jüpiter'in buzla kaplı uydusu Europa'nın yüzeyinin altında Dünya'daki tüm okyanuslardan daha fazla sıvı su bulunduğu düşünülüyor. Bu nedenle uzun süredir Güneş Sistemi'nde yaşam barındırma ihtimali en yüksek yerlerden biri olarak görülüyor.

Araştırmada, Dünya'dan kopan toz parçacıklarının Europa'ya ulaşıp ulaşamayacağı matematiksel modellerle incelendi.

Hesaplamalara göre bazı parçacıklar Dünya'dan ayrıldıktan sonra Jüpiter yörüngesine kadar ulaşabiliyor. Ancak bu yolculuk son derece zorlu. Parçacığın doğru yönde fırlatılması, Jüpiter'in bulunduğu noktaya doğru zamanda ulaşması ve ardından Europa'ya çarpması gerekiyor.

Bakterilerin hayatta kalma ihtimali çok düşük ama sıfır değil

Osmanov yalnızca Europa'ya ulaşmayı değil, içindeki bakterilerin çarpışmadan sağ çıkma olasılığını da hesapladı.

Europa'ya çok yüksek hızla çarpan parçacıklar büyük miktarda ısı üretiyor. Bu nedenle bakterilerin hayatta kalabilmesi için çarpmanın yüzeye çok dar bir açıyla gerçekleşmesi gerekiyor. Hesaplamalar, yalnızca yaklaşık 1 derecelik çok küçük bir açı aralığında bakterilerin ölümcül sıcaklıklara maruz kalmadan yüzeye ulaşabileceğini gösteriyor.

Bu durum başarı ihtimalini büyük ölçüde azaltıyor. Ancak Osmanov, Dünya'dan uzaya fırlayan parçacık sayısının son derece yüksek olması nedeniyle yine de önemli miktarda bakterinin Europa'ya ulaşabileceğini düşünüyor.

Bilim insanının hesaplamalarına göre bugün bile saniyede yüz milyonlarca bakteri taşıma potansiyeline sahip toz parçacığı Europa yüzeyine ulaşıyor olabilir. Daha da dikkat çekici olan ise uzun zaman ölçeklerindeki hesaplamalar.

Bilim insanları Europa'nın buzlu yüzeyinin yaşını 30 ila 80 milyon yıl arasında tahmin ediyor. Makalede, bu süre boyunca Dünya kökenli ve çarpışmadan sağ çıkmış toplam parçacık sayısının 300 sekstilyon ile 800 sekstilyon arasında olabileceği hesaplandı. Bu sayı, yaşam taşıyan parçacıkların Europa'ya ulaşmasının nadir bir olay olmayacağını düşündürüyor.

Buzun altındaki okyanusa ulaşabilirler mi?

Araştırmanın en kritik sorusu ise bakterilerin Europa'nın yüzeyinden altındaki okyanusa geçip geçemeyeceği.

Europa'nın yüzeyi yoğun radyasyona maruz kalıyor ve yüzeyde kalan mikroorganizmaların yaklaşık 10 bin yıl içinde etkisiz hale geleceği tahmin ediliyor. Ancak uydunun yüzeyindeki bazı bölgelerde buz tabakasının düzenli olarak çatladığı ve kırıldığı biliniyor.

Araştırmacı, bu çatlakların bazı mikropların radyasyon tarafından öldürülmeden önce buzun altındaki sıvı suya ulaşmasına olanak sağlayabileceğini düşünüyor.

Europa'daki yaşam Dünya kökenli olabilir mi?

Araştırmacı, çalışmanın Europa'da gerçekten yaşam bulunduğunu kanıtlamadığını vurguluyor. Ancak hesaplamaların, Dünya'dan gelen mikroorganizmaların Europa'nın yer altı okyanusuna ulaşmış olmasının fiziksel olarak mümkün olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Eğer Europa'da yaşam varsa ve bu yaşam Dünya'daki biyolojik sistemlerle uyumluysa, bunun anlamı çarpıcı olacak: Güneş Sistemi'nde tespit edilecek ilk Dünya dışı yaşam aslında Dünya'dan gelmiş olabilir.

Osmanov, bu senaryonun doğrulanabilmesi için Europa'nın okyanusunu ve olası biyolojik yapısını inceleyecek yeni görevler ve deneyler gerektiğini belirtiyor.