Julian Chokkattu
Dijital Kültür
16 Kasım 2026 09:47

Bu Yapay Zeka Tamagotchi, Gündelik Nesneleri Bakıma Muhtaç Sanal Evcil Hayvanlara Dönüştürüyor

Carnegie Mellon Üniversitesi’nden bir öğrencinin ‘OAT’ adı verilen minik E-Ink cihazları, ev bitkilerine, kaykaylara ve dambıllara ifade gücü yüksek kişilikler kazandırarak sizi daha sağlıklı alışkanlıklara yönlendiriyor.

Bu Yapay Zeka Tamagotchi, Gündelik Nesneleri Bakıma Muhtaç Sanal Evcil Hayvanlara Dönüştürüyor

Görsel: Daehwa Kim (Yapay zeka ile düzenlenmiştir)

Haberlerimizi Google'da Takip Edin

Tıklayın, gelişmelerden anında haberdar olmak için tercih edilen kaynaklarınıza ekleyin.

Google

Bitkiyi sulamayı unuttun. Sararan yapraklar yerine, minik bir ekranda üzgün ve kederli görünen sevimli, bitki şekilli bir evcil hayvan görüyorsun. Belki de bu, sulama kabını eline alman için ihtiyacın olan motivasyonu sağlar. Toprağa su döktükçe, ekrandaki bitki evcil hayvanı heyecanlanır ve sevinir.


OAT’lerin, yani Nesne Ajan İkizleri’nin ardındaki fikir bu: günlük ev eşyalarıyla eşleştirilmek üzere tasarlanmış, minik E-Ink ekranlar üzerinde yer alan mikro ajan yapay zeka avatarları. Bu teknoloji, Carnegie Mellon Üniversitesi’nin Future Interfaces Group grubunda beşinci sınıf doktora öğrencisi olan Daehwa Kim tarafından geliştirildi. Kim, Kasım ayı başında Detroit’te düzenlenen ACM Kullanıcı Arayüzü Yazılımı ve Teknolojisi Sempozyumu’nda bu projeyi sundu. Bu forum, akademisyenlerin ve sektör uzmanlarının insan-bilgisayar arayüzlerini araştırdığı bir platform ve Kim, bu etkinlikte iki Onur Ödülü kazandı.


90’lı yıllarda popüler olan yumurta şeklindeki oyuncakları hatırlayabilirsiniz; bu oyuncaklar dijital evcil hayvanları barındırıyordu ve gerçek zamanlı bakım ve ilgi gerektiriyordu. Kim’in amacı, hayatımızdaki fiziksel nesnelere benzer bir deneyim kazandırmaktı. “Bu bakım verme sevincini sanal nesnelerden fiziksel nesnelere taşıyoruz,” diyor WIRED’e. İnsanlar Kim’i OAT kitlerini çevrimiçi olarak satmaya teşvik etse de, o bunu bir iş fırsatı olarak değerlendirme konusunda henüz karar vermedi.


Kim, herkesin gün boyu mobil cihazlara bakarak vakit geçirdiğini ve yapay zeka ajanlarının, sizin adınıza görevleri yerine getirmek üzere tasarlanmış olsalar bile yine de akıllı telefon ekranınızdan dikkatinizi gerektirdiğini söylüyor. OAT’ler, bu etkileşimleri gerçek dünyaya taşımak için bir yoldu.


Yapay zekaya fiziksel bir beden kazandırmak yeni bir fikir değil; şirketler, ister Humane Ai Pin gibi başarısız girişimler olsun, OpenAI'nin ünlü eski Apple tasarımcısı Jony Ive ile işbirliği içinde geliştirdiği yakında piyasaya çıkacak donanımı ya da Meta'nın Muse Charm gibi başarısız girişimler olsun. Cep boyutundaki bu cihaz, Meta’nın popüler Muse AI ajanı’nı barındırıyor ve Aralık ayında piyasaya sürülmesi bekleniyor. Ancak şirketler, yaygın kabul görme amacıyla stratejilerinde giderek daha fazla ‘sevimlilik’ unsuruna güveniyorlar.


OAT’ler, nem, sıcaklık, ışık, mekanın dolu olup olmadığı ve hareket gibi unsurları izleyebilen iç ve dış sensörlere bağlı bir E-Ink ekrana sahit. (Donanım nispeten ucuz; ana modülün fiyatı yaklaşık 20 dolar.) Sprite'lar, Google Gemini'nin Nano Banana görüntü oluşturma hizmeti ile oluşturuluyor ve sensör verilerine dayalı olarak çeşitli durumlar için bir dizi duygu yaratıyor. Tüm bunları, OAT'ınıza bir isim verebileceğiniz ve onu takacağınız nesne için hangi sensörleri kullanacağınızı seçebileceğiniz bir web portalı üzerinden ayarlayabilirsiniz.


Web uygulaması, nesnenizin adı ve açıklamasına göre ‘Olumlu’ ve ‘Olumsuz’ davranışlar oluşturacak. Dolayısıyla, OAT bir bitkiye takılıysa, seçilen bitki kuru ortamları tercih ediyorsa olumlu tetikleyiciler “tutarlı hava sıcaklığı ölçümleri” ve “düşük nem seviyeleri” olabilir. Ancak, bu davranışları kendi bitki türünüze uyacak şekilde özelleştirebilirsiniz.


Çok basit şeyler için kullanılabilir. Kaykayınızı daha sık kullanmak mı istiyorsunuz? OAT’yi kaykayınıza takın; birkaç gün boyunca hareket algılanmazsa, avatar üzgün ve yalnız görünecektir. Bunu istemezsiniz, değil mi? Kim’in dediği gibi, “Bu tür cansız nesneler daha ifade gücü yüksek olabilir.” Kaykaya bindiğinizde, OAT avatarı neşeli ve eğlenceli yüz ifadeleriyle mutlu olacaktır.


Ancak sistemin pil ömrü gerçekten çok kısa; bu da bunun her şeyden çok bir ‘kavram kanıtı’ olduğunu gösteriyor. OAT’lerin pil ömrü yaklaşık üç ila dört gün sürüyor, ancak ses seviyesi sensörüyle birlikte kullanıldığında sadece bir gün dayanıyorlar. Lityum-iyon polimer pili şarj etmek için bir USB-C bağlantı noktası bulunuyor.


Kim, OAT’leri pek çok kişiye dağıttığını ve bunların üç farklı şekilde kullanıldığını fark ettiğini söylüyor. Bunlardan biri, “Ben kullanılıyor muyum?” sorusu. Mesela bir OAT’yi kahve makinesine takıp, makine kahve çekirdeklerini öğütmeye başladığında avatarın heyecanlanmasını sağlamak gibi. İkincisi, bir nesnenin yakınında bulunan kişileri uyarmak içindir. Örneğin, 3D yazıcılar kullanım sırasında zehirli dumanlar yayar ve bir OAT takmak, cihazın çalıştığını insanlara bildirebilir. Üçüncüsü ise kendi davranışlarını takip etmek. Birisi, ağırlık kaldırma sıklığını takip etmek için bir OAT’yi dambılın üzerine takmış ve AI evcil hayvanını hayal kırıklığına uğratmamak için düzenli egzersiz yapmaya kendini teşvik etmiş.


Sempozyumdaki tanıtım büyük ilgi gördü ve Kim, bunu OAT’lerle hangi nesnelerin eşleştirilebileceği konusunda en ilginç fikirleri kimin ortaya atabileceğini görmek için bir yarışmaya dönüştürdü. Kim’in web sitesinde bir galeri bulunuyor; burada, animasyonlu bir konferans rozetinden Owala su şişesi için bir panda avatarına kadar, kullanıcıların hazırladığı sprite’lar yer alıyor.


Ancak bu demo, yapay zekanın insanlaştırılması ve insanların onlarla bir bağ kurmasını sağlamak için bu karakterlere insan benzeri özellikler ve duygular kazandırmanın uygun olup olmadığı konusunda da büyük bir tartışma başlattı.


Bu konu, yapay zeka sektöründe şimdiden gündemde. Şirketler, sohbet robotlarının davranışlarını sık sık insanlara özgü terimlerle tanımlıyor; örneğin, ‘halüsinasyon gördükleri’ gibi. Anthropic, bu yaz, yapay zeka ajanın yerel belleğini arka planda çalışan bir işlem olarak temizlediği bir ‘rüya görme’ özelliğini duyurdu. Bu insanlaştırılmış terimler, yapay zeka hakkındaki ahlaki yargıları çarpıtabilir ve insanların bu araçlara aşırı güvenmesine neden olabilir.


Kim, OAT’lerin etkileşimlerinin bu nedenle çok sınırlı olduğunu ve sadece ifade edici duygularla E-Ink ekranıyla sınırlı kaldığını söylüyor.


“Antropomorfizm, insanların davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olmak gibi bazı açılardan çok yararlı olabilir,” diyor Kim. “İnsanlar arabalarına ve bisikletlerine isim verirler. iPhone’larına isim veren insanları ise nadiren görüyorum. Bilgisayar teknolojisinin geleceğinde yapay zeka ile daha yakın bir ilişki kuracağımızı düşünüyorum, ancak bunu kötüye kullanmamaya kesinlikle dikkat etmeliyiz.”


İlk olarak WIRED tarafından yayınlanmış ve Mahmut Karslıoğlu tarafından İngilizceden çevrilmiştir.

WIRED’de Gear Bölümü Kıdemli Editörü olarak görev yapmakta ve kişisel teknoloji, gadget’lar ve cihazlarla ilgili konuları yönetmektedir. On yıldır tüketici ürünlerini inceliyor ve akıllı telefonlar, tabletler, akıllı saatlerden akıllı gözlüklere ve sanal gerçekliğe kadar mobil teknolojiler konusunda uzmanlaşmıştır. WIRED’da altıncı yılını dolduruyor. Daha önce Digital Trends’te mobil ve giyilebilir cihazlar editörü olarak görev yapmış, akıllı telefonlar ve akıllı saatlerle ilgili haber ve incelemeleri yönetmiştir. Bundan önce ise TechCrunch’ta staj yapmıştır. Rutgers Üniversitesi’nden İngilizce ve gazetecilik lisans derecesiyle mezun olmuştur. Brooklyn’de yaşamaktadır ve teknoloji hakkında yazmadığı zamanlarda video oyunları oynamaktan ve Nikon Z6 III fotoğraf makinesiyle fotoğraf çekmekten keyif almaktadır.

Julian Chokkattu

DAHA FAZLASI

Çin, NVIDIA’yı da Vurdu. Hem de İçeriden

NVIDIA kurucusu Jensen Huang’ın Çin istihbaratının hedefi olduğu iddialarıyla hisselerde düşüş ve siber güvenlik tarafında tartışmalar çıktı.

Lütfen, Bırakın İnternet Ölsün

Çevrimiçi alanlar oligarkların eline geçti, niteliksiz içeriklerle dolup taştı. Üstelik insanlığın en kötü dürtülerini de körüklüyorlar. Artık her şeye yeniden başlamanın zamanı.

Sonunda Bir Wikipedia Sayfanız Oldu. Sonra Ortadan Kayboldu

Her gün, hayatta olan kişilerin Wikipedia biyografileri, söz konusu kişilerin yeterince ‘önemli’ olmaması nedeniyle silinmek üzere işaretleniyor. Bu zavallı insanlar bu haberi nasıl karşılıyor?

Reddit Kapısını Ziyaretçilere Kapatmaya Hazırlanıyor

Reddit, bazı ülkelerde hesap açmadan gezinmeyi sınırlayan bir uygulamayı deneyecek. Şirketin arama motorlarından aldığı trafik düşerken, kullanıcıların siteye doğrudan gelmesini ve giriş yapmasını istiyor.