E. Can Özer
İş Dünyası
24 Ağustos 2026 19:54

Vine’ın Altı Saniyelik Videoları Divine ile Geri Dönüyor

Vine’ın internet arşivcileri tarafından korunan videoları dokuz yıl sonra Divine’da yeniden oynuyor. Herkese açılan uygulama, altı saniyelik döngüyü merkeziyetsiz sosyal medya ve yapay zeka üretimi içeriklere karşı geliştirilen kamera sistemiyle birleştiriyor.

Vine’ın Altı Saniyelik Videoları Divine ile Geri Dönüyor

Görsel: Hoch Zwei / gettyimages, Divine (Yapay zeka ile düzenlemiştir)

Divine, dokuz aylık geliştirme ve test döneminin ardından 20 Ağustos’ta davet kodlarını kaldırdı. iOS ve Android uygulamalarındaki düzen Vine’dan tanıdık. Video çekiliyor, altı saniye içinde bitiyor ve başa dönüyor. Kurucu Evan Henshaw-Plath’ın verdiği bilgiye göre uygulama yaklaşık 100 bin kullanıcıya ulaştı.


Aslında Divine’ın Vine, Twitter veya X ile kurumsal bir bağı bulunmuyor. Geri dönen, Vine’ın kısa videoya bıraktığı görsel dil ve uygulama kapanmadan önce gönüllülerin kurtardığı arşiv.


Twitter’ın 2012’de henüz kullanıma açılmamışken 30 milyon dolara satın aldığı Vine, Ocak 2013’te yayımlandı. Altı saniye sınırı bir eksiklikten çok yapım kuralına dönüştü. Hatta kurgu şakanın parçası oldu. Vine aylık 100 milyon kullanıcıya ulaştı. Twitter 2016’da uygulamayı kapatacağını açıkladı, yeni video paylaşımı Ocak 2017’de sona erdi.


Divine’daki eski videolar, Vine kapanırken ArchiveTeam ve Internet Archive gönüllülerinin kaydettiği verilerden geliyor. Arşiv, düzenli bir video klasörü değildi. İçerikler 40 ila 50 gigabaytlık ikili dosyalara dağılmış, hesap bilgileri, beğeniler ve yorumlar birbirinden ayrılmıştı. Henshaw-Plath videolarla hesapları yeniden eşleştiren bir yazılım hazırladı.


Lansman haberlerinde Divine üzerinden erişilebilen eski Vine paylaşımı sayısı iki milyonun üzerinde veriliyor. Uygulamanın kendi SSS sayfasında ise merkeziyetsiz sunuculara aktarılmış yaklaşık 170 bin video ile 62 bin üretici hesabı bulunuyor. Şirket iki rakam arasındaki farkı açıklamadı. Sayılar, erişime açılan geniş arşiv ile Divine sunucularına taşınan koleksiyonun aynı büyüklükte olmadığını düşündürüyor.


‘Orijinal’ içerikler

Vine’ın altı saniye kuralına Divine ikinci bir sınır ekledi. Telefon galerisinden veya CapCut gibi düzenleme uygulamalarından video yüklenemiyor. Yeni içeriklerin Divine kamerasıyla çekilmesi gerekiyor. Şirkete göre karar başlangıçta moderasyon sorunundan doğdu. Yüklenen bir videonun yapay zeka üretimi olup olmadığını güvenilir ve ekonomik biçimde belirleyen bir araç bulunamayınca galeri yüklemeleri kaldırıldı.


Uygulama görüntüyü ProofMode ile imzalıyor, çekim zamanı gibi bilgileri kaydediyor ve makine öğrenimi araçlarını kullanıcı bildirimleriyle insan moderasyonuna bağlıyor. Divine, bu yöntemlerin kusursuz olmadığını kabul ediyor. ‘Yapay zekasız platform’ tanımı teknik bir garanti yerine kamera tasarımıyla desteklenen bir yayın politikası anlamına geliyor.


Divine, açık sosyal medya protokolü Nostr üzerinde çalışıyor. Hesaplar ve paylaşımlar tek bir şirketin veritabanına bağlanmak yerine bağımsız sunuculara dağılıyor. Kullanıcı kimliği kriptografik anahtarlarla başka uygulamalara taşınabiliyor, akış kronolojik sıralanabiliyor. Sistem blokzincir veya kripto para gerektirmiyor.


Jack Dorsey projeyi kar amacı gütmeyen And Other Stuff üzerinden verdiği hibeyle destekledi, karşılığında hisse almadı. Divine ilk marka işbirliğini Taco Bell ile yaptı ve reklama kapıyı kapatmıyor. Vine’ın çözemediği gelir sorununu tekrarlamadan, akışı tek bir reklam algoritmasına teslim etmeyen bir model kurulması öngörülüyor.


Altı saniyelik video furyası internete geri döndü. Fakat bu kez biçime eklenen sınırlamalar, görüntünün süresi kadar kaynağını, dağıtımını ve sahipliğini de belirliyor. Divine’ın ömrünü nostaljiden çok bu tercihler belirleyecek.

Antikitenin kadim dillerinden dijitalin kodlarına uzanan disiplinlerarası bir köprüden geçmekte. WIRED Türkiye ile teknolojiyi sorunsallaştırırken, yedi sanatı yanına alarak öğrenmenin ve paylaşmanın peşinden gidiyor. 98 model, Boğaziçili.

E. Can Özer

DAHA FAZLASI

Türkiye'deki Veri Merkezi Sayısı Artıyor: Gaziemir’de Veri Akışı

Türkiye’nin gelişen teknoloji ekosistemi veri merkezlerine de yansıyor. Toplamda 81 veri merkezine yenisi ekleniyor. Hem de İzmir, Gaziemir’de.
Samet Kelebek

GPT-6 Astra Piyasaya Çıktı — OpenAI, Bunun AGI Çağını Başlatabileceğini Düşünüyor

OpenAI yöneticileri, bilgisayar kullanımı ve kodlama konusunda üstün performans gösteren şirketin yeni nesil modelinin, yapay zeka geliştirme alanında önemli bir dönüm noktası olabileceğini düşünüyor.
Maxwell Zeff

Musk’ın ‘Her Şeyin App’i’ İdeası Siber Saldırılara Karşı

Elon Musk, ‘Pan-X’izm’ ideasının en önemli adımını X Money’le attı. Ancak çiçeği burnunda uygulama, henüz 1 aylık olmasına rağmen siber dolandırıcılara davet çıkardı; tabii geleceğin ‘tek uygulama’ ekosistemi ve küresel görünümlü mecraların işin içine para girdiğinde uluslararası sınırlara takılmasına dair sorgulamalara da.
Arda Aşık

Tarladaki Sorunları AI Çözebilir

Yetiştirdiğiniz ürünlerdeki yaprak hastalıkları kafa karıştırabilir. Buna çözüm ise geliştirilen bir proje olabilir hem de internetsiz çalışan bir uygulama halinde.
Samet Kelebek