Çağla Üren
Sağlık
14 Nisan 2026 08:00

Tümör Yiyen Bakteri Geliştiriyor

Kanada'daki Waterloo Üniversitesi öncülüğündeki araştırma ekibi, bakterilerin tümörlerin içine yerleşerek onları içeriden tüketmesini sağlayacak bir yöntem tasarladı.

Tümör Yiyen Bakteri Geliştiriyor

Fotoğraf: BSIP/gettyimages

Bilim insanları, kanser tedavisinde alışılmışın dışında bir yaklaşım üzerinde çalışıyor: Tümörlerin oksijensiz ortamını hedef alan genetiği değiştirilmiş bakteriler. Araştırmanın temelinde, toprakta doğal olarak bulunan ‘Clostridium sporogenes’ adlı bakteri yer alıyor. Bu bakteri yalnızca oksijensiz ortamlarda yaşayabiliyor.


Katı tümörlerin merkezinde ölü hücrelerden oluşan ve oksijenin bulunmadığı bir bölge yer alıyor. Bu durum, bakterinin burada hızla çoğalması için ideal bir ortam yaratıyor. Prof. Marc Aucoin’e göre bakteriler, tümör içine girdikten sonra besin açısından zengin bu ortamda büyümeye başlıyor ve zamanla tümör dokusunu parçalayarak vücuttan temizlenmesine katkı sağlıyor. Aucoin, "Yani artık bu merkezi boşluğu kolonize ediyoruz ve bakteri esasen vücudu tümörden arındırıyor" diyor.


En büyük engel oksijen

Ancak yöntemin önünde önemli bir sorun var. Bakteriler tümörün dış katmanlarına doğru ilerledikçe oksijenle karşılaşıyor ve bu da onların ölmesine yol açıyor. Bu nedenle tümörün tamamını yok etmekte yetersiz kalabiliyorlar. Araştırmacılar bu sorunu çözmek için daha yüksek oksijen toleransına sahip başka bir bakteriden gen alarak Clostridium sporogenes’e ekledi. Böylece bakterinin tümörün dış bölgelerinde de daha uzun süre hayatta kalması sağlandı.


Akıllı kontrol sistemi

Ekip, bakterilerin vücutta kontrolsüz şekilde çoğalmasını önlemek için bu yeni özelliği sürekli aktif hale getirmek yerine yalnızca ihtiyaç duyulduğunda devreye sokan bir sistem de geliştirdi. Bu sistem, bakterilerin birbirleriyle kimyasal sinyaller aracılığıyla iletişim kurduğu doğal bir mekanizmaya dayanıyor.


Bu mekanizma sayesinde bakteriler belirli bir yoğunluğa ulaştığında oksijen toleransı sağlayan gen aktifleşiyor. Böylece bakteriler yalnızca tümör içinde güçleniyor, kan dolaşımı gibi oksijen açısından zengin bölgelerde ise kontrol altında tutuluyor.


Sentetik biyoloji ile biyolojik devre

Araştırma ekibinden Prof. Brian Ingalls, bu sistemi bir elektronik devreye benzetiyor. Ancak burada kablolar yerine DNA parçaları kullanılıyor. Ingalls'a göre, her bir genetik bileşen belirli bir görevi yerine getiriyor ve birlikte çalışarak öngörülebilir bir sistem oluşturuyor.


Araştırmacılar bir sonraki adımda, oksijen toleransı sağlayan gen ile kontrol sistemini tek bir bakteride birleştirerek klinik öncesi deneylerde test etmeyi planlıyor. Eğer başarılı olursa bu yöntem, kanser tedavisinde tümörleri içeriden hedef alan yeni ve daha hassas bir yaklaşımın önünü açabilir.

Üniversitedeyken çeşitli kültür sanat yayınlarında görev aldıktan sonra popüler bilim kitapları çevirmeye başladı. 2019'da dış haber editörlüğü ile medyaya girerek gazetecilik hayatına başladı. Koronavirüs pandemisi mesleki yönelimi için önemli bir dönüm noktası oldu. Pandemiyle birlikte sağlık ve bilim haberciliği, sonrasında teknoloji haberciliği yaparak mesleğine devam etti. Halihazırda çeşitli mecralarda bilim ve teknoloji haberleri/yazıları yazıyor.

Çağla Üren

DAHA FAZLASI

Maymun çiçeği, hantavirüs, Ebola ve diğerleri: Bir sonraki pandemi nereden çıkacak?

Verilere göre, hızlanan iklim değişikliği ve habitat kaybı nedeniyle gelecek 10 yıl içinde Covid-19 benzeri bir pandemi olasılığı yüzde 22 ila 28. Peki hangi salgınların ve hangi patojenlerin yeni bir pandemi yapma riski var?
Çağla Üren

Yeni Araştırma Küçük Değişikliklerin Bile Büyük Sağlık Yararları Sağlayabileceğini Gösteriyor

Uyku süresini çok az artırmak, birkaç dakika daha egzersiz yapmak ve her gün küçük miktarda daha fazla sebze tüketmek bile kalp krizi, felç ve kalp yetmezliği riskini anlamlı ölçüde azaltabiliyor
Çağla Üren

GLP-1 Zayıflama İlaçlarıyla İlgili Yeni Bulgular: 'Haz İçin Yeme' İsteğini Baskılıyor

Son yıllarda obezite tedavisinde yaygınlaşan GLP-1 ilaçlarının neden sadece iştahı değil, yoğun yeme isteği ve bazı dürtüsel davranışları da azalttığına dair yeni ipuçları ortaya çıktı.
Çağla Üren

Farklı Boyutlarıyla Ebola Salgını: Eşitsizlikler, Kesilen Yardımlar ve Ender Bundibugyo Virüsü

Nadir görülen Bundibugyo virüsünün neden olduğu, Kongo Demokratik Cumhuriyeti merkezli son Ebola salgını hakkında neler biliniyor?
Çağla Üren