Çağla Üren
Sağlık
13 Nisan 2026 17:00

Dünyanın En Eski Sakızı Yeni Tedavi Yöntemleri İçin İlham Verebilir

Neandertallerin antibakteriyel ilaç olarak kullandığı malzeme günümüzün en büyük sağlık sorunlarından biri olan antibiyotik direncine karşı da yeni bir kapı araladı.

Dünyanın En Eski Sakızı Yeni Tedavi Yöntemleri İçin İlham Verebilir

İlüstrasyon: UniversalImagesGroup/gettyimages

Haberlerimizi Google'da Takip Edin

Tıklayın, gelişmelerden anında haberdar olmak için tercih edilen kaynaklarınıza ekleyin.

Google

Yeni bir araştırma, modern insanın akrabaları Neandertallerin günümüz tıbbından tam 200 bin yıl önce yara tedavisi için yapışkan bir madde kullanmış olabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, Neandertallerin ‘huş ağacı katranı’ adı verilen, huş ağacı kabuğundan elde edilen viskoz bir maddeyi mızrak uçlarını saplara sabitlemek için kullandıklarını zaten biliyordu. Ancak bu madde Avrupa genelinde sadece bir yapıştırıcı olarak değil, su yalıtım malzemesi ve hatta dünyanın en eski ‘sakızı’ olarak da karşımıza çıkıyor.


Köln Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, Liège Üniversitesi ve Kanada'daki Cape Breton Üniversitesi'nden araştırmacılar, Neandertallerin de kullandığı yöntemleri kullanarak huş ağacı katranı ürettiler ve antibakteriyel özelliklerini analiz ettiler. Araştırmacılar, bu tarih öncesi ‘ilaç-yapıştırıcıyı’ yeniden elde etmek için Geç Pleistosen dönemine ait huş ağacı kabuklarını topladı ve üç farklı yöntem denedi:


Yerli yöntemi: Nova Scotia'daki Mi'kmaq yerlilerinin nesillerdir geleneksel eczacılıkta kullandığı, kabukların bir kap içinde ısıtılması yöntemi.

Kuru damıtma: Kabukların oksijensiz bir ortamda, yer altında açılan kapalı bir çukurda yakılması.

Taş yüzeyde yoğunlaştırma: Kabukların sert bir taşın yanında yakılarak, taşın yüzeyinde biriken katranın kazınması.


Sonuçlar, Neandertallerin huş ağacı katranını yaraları tedavi etmek için de kullanmış olabileceğini gösteriyor. Kimya profesörü Matthias Bierenstiel, yapılan testlerin katranın özellikle yara enfeksiyonlarıyla ilişkilendirilen Staphylococcus aureus bakterisine karşı etkili olduğunu kanıtladığını söylüyor.


Geçmişten geleceğe şifa

Bu keşif sadece tarihsel bir merak gidermekle kalmadı, günümüzün en büyük sağlık sorunlarından biri olan antibiyotik direncine karşı da yeni bir kapı araladı. Özellikle hastane enfeksiyonlarına yol açan ve mevcut tüm antibiyotik sınıflarına direnç geliştirebilen S. aureus bakterisine karşı bu antik bilginin incelenmesi, yeni tedavi yöntemleri için ilham verebilir.

Üniversitedeyken çeşitli kültür sanat yayınlarında görev aldıktan sonra popüler bilim kitapları çevirmeye başladı. 2019'da dış haber editörlüğü ile medyaya girerek gazetecilik hayatına başladı. Koronavirüs pandemisi mesleki yönelimi için önemli bir dönüm noktası oldu. Pandemiyle birlikte sağlık ve bilim haberciliği, sonrasında teknoloji haberciliği yaparak mesleğine devam etti. Halihazırda çeşitli mecralarda bilim ve teknoloji haberleri/yazıları yazıyor.

Çağla Üren

DAHA FAZLASI

Organ Bağışında Kültürel Dönüşüm Şart

Geçtiğimiz yıl e-Devlet üzerinden hayata geçirilen ‘dijital vasiyet’ reformu sayesinde organ bağışı beyan sayısı beş kat artarak 1 milyona yaklaştı. Ancak önyargılar hala bağışların önündeki en büyük engel.

Domateste Bulunan Bir Bileşik, Uzun Yaşamın Sırrı

Domateste doğal olarak bulunan tomatidin adlı bileşik, yaşlı farelerde beyin, karaciğer ve deride hücresel yaşlanma belirtilerini azaltırken hafıza testlerindeki performansı da iyileştirdi.

Çocukluk Çağı Lösemilerinde Yeni Nesil Tedaviler

Çocukluk çağı lösemilerinde sağkalım oranları bazı hasta gruplarında yüzde 90’a ulaşıyor. Kemoterapiden genetik analizlere ve yeni nesil hücresel tedavilere uzanan gelişmeler, hastalığın seyrini değiştiriyor.

Trafik Gürültüsüne Maruz Kalanlarda Kalp Hastalığı Riski Daha Yüksek Çıktı

Yeni bir araştırmaya göre evlerinin çevresinde yüksek düzeyde ulaşım gürültüsüne maruz kalan yetişkinlerde kalp-damar hastalıkları ve bu hastalıkların risk faktörleri daha sık görülüyor.