Çağla Üren
Sağlık
13 Nisan 2026 17:00

Dünyanın En Eski Sakızı Yeni Tedavi Yöntemleri İçin İlham Verebilir

Neandertallerin antibakteriyel ilaç olarak kullandığı malzeme günümüzün en büyük sağlık sorunlarından biri olan antibiyotik direncine karşı da yeni bir kapı araladı.

Dünyanın En Eski Sakızı Yeni Tedavi Yöntemleri İçin İlham Verebilir

İlüstrasyon: UniversalImagesGroup/gettyimages

Yeni bir araştırma, modern insanın akrabaları Neandertallerin günümüz tıbbından tam 200 bin yıl önce yara tedavisi için yapışkan bir madde kullanmış olabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, Neandertallerin ‘huş ağacı katranı’ adı verilen, huş ağacı kabuğundan elde edilen viskoz bir maddeyi mızrak uçlarını saplara sabitlemek için kullandıklarını zaten biliyordu. Ancak bu madde Avrupa genelinde sadece bir yapıştırıcı olarak değil, su yalıtım malzemesi ve hatta dünyanın en eski ‘sakızı’ olarak da karşımıza çıkıyor.


Köln Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, Liège Üniversitesi ve Kanada'daki Cape Breton Üniversitesi'nden araştırmacılar, Neandertallerin de kullandığı yöntemleri kullanarak huş ağacı katranı ürettiler ve antibakteriyel özelliklerini analiz ettiler. Araştırmacılar, bu tarih öncesi ‘ilaç-yapıştırıcıyı’ yeniden elde etmek için Geç Pleistosen dönemine ait huş ağacı kabuklarını topladı ve üç farklı yöntem denedi:


Yerli yöntemi: Nova Scotia'daki Mi'kmaq yerlilerinin nesillerdir geleneksel eczacılıkta kullandığı, kabukların bir kap içinde ısıtılması yöntemi.

Kuru damıtma: Kabukların oksijensiz bir ortamda, yer altında açılan kapalı bir çukurda yakılması.

Taş yüzeyde yoğunlaştırma: Kabukların sert bir taşın yanında yakılarak, taşın yüzeyinde biriken katranın kazınması.


Sonuçlar, Neandertallerin huş ağacı katranını yaraları tedavi etmek için de kullanmış olabileceğini gösteriyor. Kimya profesörü Matthias Bierenstiel, yapılan testlerin katranın özellikle yara enfeksiyonlarıyla ilişkilendirilen Staphylococcus aureus bakterisine karşı etkili olduğunu kanıtladığını söylüyor.


Geçmişten geleceğe şifa

Bu keşif sadece tarihsel bir merak gidermekle kalmadı, günümüzün en büyük sağlık sorunlarından biri olan antibiyotik direncine karşı da yeni bir kapı araladı. Özellikle hastane enfeksiyonlarına yol açan ve mevcut tüm antibiyotik sınıflarına direnç geliştirebilen S. aureus bakterisine karşı bu antik bilginin incelenmesi, yeni tedavi yöntemleri için ilham verebilir.

Üniversitedeyken çeşitli kültür sanat yayınlarında görev aldıktan sonra popüler bilim kitapları çevirmeye başladı. 2019'da dış haber editörlüğü ile medyaya girerek gazetecilik hayatına başladı. Koronavirüs pandemisi mesleki yönelimi için önemli bir dönüm noktası oldu. Pandemiyle birlikte sağlık ve bilim haberciliği, sonrasında teknoloji haberciliği yaparak mesleğine devam etti. Halihazırda çeşitli mecralarda bilim ve teknoloji haberleri/yazıları yazıyor.

Çağla Üren

DAHA FAZLASI

2 Milyon Kanser Vakasından Yalnızca 5 Enfeksiyonun Sorumlu Olduğu Belirlendi

Araştırmacılar, enfeksiyonlarla ilişkili kanserlerin neredeyse tamamından beş temel patojenin sorumlu olduğunu belirledi.
Çağla Üren

Yapay Zeka Varis Teşhisi Koyabilir mi?

Yapay zekaya hastalık teşhisi sormak son zamanların popüler alışkanlıklarından biri. Varis de bu problemler arasında öne çıkıyor.
Tülin Açıkbaş

Menopozun Yeni Organı: Bağırsak

Menopoz üzerine yapılan araştırmalar, uzun süre östrojenin düşüşüne ve bunun yol açtığı sonuçlara odaklandı. Şimdi araştırmacılar başka bir yere bakıyor: Bağırsak mikrobiyotası.
Tülin Açıkbaş

Sıçan Beyinlerinden Geliştirilen Yapay Zeka Modelleri Gerçeğe Bir Adım Daha Yaklaştı

The Biological Computing Company, yapay zeka araçlarını Amazon Web Services’e taşıyarak doğayı kodla buluşturmayı hedefleyen, bir zamanlar marjinal sayılan alana önemli bir destek sağlıyor.
Lauren Goode