Robotlar Yaklaşınca Uyaran Kulaklık: Korku Filmlerindeki Gerilim Müziği Gerçek Hayata Taşındı

Korku filmlerinde tehlikenin yaklaştığını çoğu zaman gözlerimizden önce kulaklarımız fark eder. Gerilim müziği, daha karakter tehdit ile karşılaşmadan izleyiciye kötü bir şey olacağını hissettirir. ABD'deki araştırmacılar şimdi bu psikolojik mekanizmayı fabrikalarda çalışan işçileri korumak için gerçek hayata uyarladı.

Georgia Teknoloji Enstitüsü (Georgia Tech) araştırmacıları tarafından geliştirilen "Spherephones" adlı giyilebilir kulaklık sistemi, yakındaki robotların hareketlerini üç boyutlu müziğe dönüştürerek kullanıcıyı tehlike yaklaşmadan önce uyarıyor.

Böylece robotlarla birlikte çalışanlar dikkatlerini yaptıkları işten ayırmadan çevrelerindeki robotların konumunu takip edebiliyor.

Robotların konumunu müzikle haber veriyor

Proje, insanların ve robotların giderek daha fazla birlikte çalıştığı fabrika ortamlarında ortaya çıkan bir soruna çözüm bulmak amacıyla geliştirildi.

Araştırmacılara göre geleneksel alarm sistemleri bir tehlike olduğunu bildirse de tehdidin hangi yönden geldiğini ya da ne kadar hızlı yaklaştığını göstermiyor. Sürekli duyulan uyarılar ise zamanla çalışanların bu sesleri görmezden gelmesine yol açabiliyor.

Spherephones ise farklı bir yöntem benimsiyor. Açık kulak tasarımına sahip kulaklıkta her kulağın önüne, arkasına, üstüne ve altına yerleştirilmiş dörder hoparlör bulunuyor. Özellikle kulağın altına yerleştirilen hoparlör, geleneksel kulaklıklarda oluşturulamayan aşağı yönlü ses algısını mümkün kılıyor.

Bir robot kullanıcıya yaklaşmaya başladığında düşük tempolu (lo-fi) bir melodi çalmaya başlıyor. Müziğin yönü, şiddeti ve ritmi robotun bulunduğu yön, uzaklığı ve hızıyla birlikte değişiyor. Böylece kullanıcı gözünü yaptığı işten ayırmadan robotun ne zaman yanına ulaşacağını sezebiliyor.

İlk testlerde katılımcılar montaj ve sınıflandırma görevlerini sürdürürken yalnızca bu ses ipuçlarını kullanarak robotların hareketlerini başarıyla takip edebildi.

Fabrikaların dışında da kullanılabilir

Araştırma ekibi, sistemin yalnızca endüstriyel alanlarda değil farklı kullanım senaryolarında da işe yarayabileceğini düşünüyor.

Sanal gerçeklik ortamında yapılan bir deneyde katılımcılar, arkalarından gelen ancak herhangi bir görsel karşılığı olmayan üç boyutlu bir sesi duyduklarında istemsiz biçimde irkildi. Bu sonuç, beynin uzamsal ses ipuçlarını gerçek bir tehlike varmış gibi algılayabildiğini gösterdi.

Araştırmacılar, Spherephones teknolojisinin video oyunlarında standart kulaklıkların oluşturamadığı yukarıdan, aşağıdan ve arkadan gelen ses efektlerini üretmek için kullanılabileceğini düşünüyor.

Ayrıca görme engelli bireylerin yön bulmasına yardımcı olabilecek sistemler ile travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) tedavilerinde de potansiyel kullanım alanları olduğu belirtiliyor.