Çağla Üren
Uzay
9 Nisan 2026 08:25

NASA'nın Artemis II Adlı Ay Görevindeki 10 Çılgınca Şey

Ay'ın karanlık yüzünden rekor hızlara, tarihi hatıralardan geleceğin tıp teknolojilerine kadar, Artemis II hakkında bilmeniz gereken 10 çarpıcı detay.

NASA'nın Artemis II Adlı Ay Görevindeki 10 Çılgınca Şey

Fotoğraf: Chip Somodevilla/gettyimages

NASA'nın onlarca yıl sonra insanlığı yeniden Ay çevresine taşımak için perşembe gecesi erken saatlerde fırlattığı Artemis II görevi, sadece teknik bir başarı değil, aynı zamanda tarihin, bilimin ve insan azminin sınırlarını zorlayan bir yolculuk olmaya aday. Dört kişilik mürettebatın derin uzayın bilinmezlerine doğru yapacağı bu kritik yolculuk, Apollo döneminin mirasını modern teknolojinin gücüyle birleştiriyor.

 

İşte Ay'ın karanlık yüzünden rekor hızlara, tarihi hatıralardan geleceğin tıp teknolojilerine kadar bu tarihi misyon hakkında bilmeniz gereken 10 çarpıcı detay:

 

1. Şimdiye dek insanın gittiği en uzak noktaya ulaşılacak 

Artemis II mürettebatı, 10 gün boyunca Ay çevresinde yolculuk edip uydunun yüzeyine inmeden geri gelecek. Artemis II'nin uçuş rotası, mürettebatı Dünya'dan yaklaşık 402 bin kilometre uzağa taşıyor. Bu, şimdiye dek bir insanın gittiği en uzak nokta olacak. Bir önceki rekor 400 bin 171 kilometre ile Apollo 13'e aitti.

 

2. Astronotlar son 50 yılın en hızlı insanları olacak

Mürettebat Dünya atmosferine yeniden girdiğinde, saatte yaklaşık 40 bin kilometre hızla ilerliyor olacak. Bu muazzam bir hız olmakla birlikte Apollo 10 tarafından kırılan rekoru tazeleyebilir. Apollo 10 mürettebatı saatte 39 bin 938 kilometre hıza ulaşmıştı.

 

3. Atmosfere girişte uzay aracının dış sıcaklığı 2 bin 750 derece olacak

10 günlük yolculuğun son aşamasında mürettebatı epey zorlu bir iniş bekliyor. Uzay aracının dış kısmı, atmosfere giriş aşamasında 2 bin 750 dereceye kadar ısınacak. Bu, Güneş yüzeyindeki sıcaklığın yaklaşık yarısına denk geliyor. Mürettebatın bulunduğu kapsülün oda sıcaklığında kalması için ısı kalkanı kullanılacak.

 

4. Ay'ın insan gözüyle hiç görülmemiş kısımları görülecek

Mürettebat, Ay'ın sadece daha önce Apollo astronotlarının görebildiği arka yüzüne yukarıdan bakma şansına sahip olacak. Ancak aynı zamanda Artemis II mürettebatı, Ay'ın güney kutbuna göz atan ilk insanlar olacak. Bu bölge gelecekteki iniş görevlerinin hedeflediği alan.

 

5. Radyasyon devasa seviyelere ulaşacak

 Dünya’nın manyetik alanı, yüzeydeki canlıları Güneş radyasyonunun kötü etkilerinden koruyor ama Artemis II manyetik alanının ötesine geçecek. Bu da zorlu bir radyoaktif ortam demek. Görev öncesinde astronotlardan kemik iliği hücreleri alındı. Bunların bir kısmı uzay aracında, kalanı ise Dünya'da. Bilim insanları bu hücreleri karşılaştırarak derin uzayın biyolojimiz üzerindeki etkilerini anlamaya çalışacak.

 

6. Ay'ı ziyaret eden ilk kadın

 Ekipte görev uzmanı olarak yer alan astronot Christina Koch, Ay yörüngesine ulaşan ilk kadın unvanını alacak. Koch, 328 günle bir kadının gerçekleştirdiği en uzun kesintisiz uzay uçuşu rekoruna sahip ve mürettebatın en deneyimli üyesi konumunda.

 

7. Ay'a seyahat eden ilk siyahi kişi

Pilot Victor Glover da Ay yörüngesine ulaşacak ilk siyahi astronot unvanını alacak. Bu, Glover'ın yeni bir uzay aracına pilotluk yaptığı ilk görev değil. Glover daha önce Kasım 2020'de SpaceX’in Crew Dragon modülünün ilk operasyonel uçuşunda görev almıştı. Glover, NASA'ya katılmadan önce ABD Donanması'nda test pilotuydu.

 

8. Dünya ile iletişim lazerle sağlanacak

Geleneksel radyo iletişim sisteminin yanı sıra, Artemis II bir Optik İletişim Sistemi taşıyor. Lazerleri kullanan bu cihaz, verileri Güneş Sistemi boyunca milyonlarca kilometre öteden gönderirken bile radyo sistemlerinden yüzlerce kat daha hızlı iletebiliyor. Bu teknoloji, Mars gibi uzayın derinliklerine yapılacak görevlerde yapılabilecek iş miktarını ciddi şekilde artırabilir.

 

9. Roket muazzam miktarda yakıt tüketiyor

SLS roketinin iki katı yakıtlı desteği (booster), her saniye 6 ton yakıt yakarak 14 jumbo jetten daha fazla itki oluşturuyor. Bu sırada ana gövde, 2,8 milyon litre sıvı hidrojen ve oksijen tüketiyor. Toplamda roket, yörüngeye ulaşması için gereken sekiz dakika boyunca yaklaşık yaklaşık 4 milyon kgf'lik (kilogram-kuvvet) bir itki üretti.

 

10. Sıra dışı tarihi eserler Ay'a gidiyor

Görevde sıradışı tarihi eserler de yer alıyor. Bunlar arasında Wright Kardeşler'in 1903'teki ilk motorlu uçuşunda kullanılan uçaktan alınan 2,5 santimetrekarelik bir kumaş parçası ile daha önce ilk ve son Uzay Mekiği görevlerinde ve Crew Dragon uzay aracının ilk insanlı testinde yer alan bir Amerikan bayrağı bulunuyor.


Ayrıca maliyetleri düşürmek amacıyla NASA, mümkün olduğunca fazla donanımı yeniden kullandı. SLS'in turuncu ana gövdesindeki üç motor, yenilenmiş Mekik programı motorları ve dört motorun her biri, 1981'deki ilk Uzay Mekiği uçuşunda yer almış en az bir parça içeriyor.

Üniversitedeyken çeşitli kültür sanat yayınlarında görev aldıktan sonra popüler bilim kitapları çevirmeye başladı. 2019'da dış haber editörlüğü ile medyaya girerek gazetecilik hayatına başladı. Koronavirüs pandemisi mesleki yönelimi için önemli bir dönüm noktası oldu. Pandemiyle birlikte sağlık ve bilim haberciliği, sonrasında teknoloji haberciliği yaparak mesleğine devam etti. Halihazırda çeşitli mecralarda bilim ve teknoloji haberleri/yazıları yazıyor.

Çağla Üren

DAHA FAZLASI

Türkiye’nin Uzay SAHA’sı

İnsanlığın en gizemlilerinden ve hala çözülemeyenlerinden. Sürekli yeni bir keşif yapılsa da uzay, gizemini ve derinliğini koruyor. Türkiye de buradaki adımlarını genişletiyor ve uzay teknolojilerini, uzay misyonunu geliştiriyor

Samet Kelebek

Astronotlar, Artemis II'de Sıcaklıktan Nasıl Sağ Çıktı?

NASA yetkilileri inişi 'nokta atışı' olarak tanımlarken, Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanadalı astronot Jeremy Hansen’dan oluşan mürettebat toplamda 1,1 milyon kilometrelik yol kat etmiş oldu.

Çağla Üren

Dünya, Venüs'e Yaşam 'Bulaştırmış' Olabilir

Yeni araştırmaya göre, Dünya’dan kopan materyaller Venüs’ün bulutlarına ulaşarak burada kısa süreli de olsa yaşamın ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor olabilir.

Çağla Üren

Ay'ın Arka Yüzünde Ne Var? Artemis II ile Tarihi Gözlem

1972’den bu yana ilk kez insanlar Ay’ın çevresinde uçtu ve özellikle Ay’ın Dünya’dan hiç görünmeyen arka yüzünü gözlemleme fırsatı yakaladı. Bu sadece sembolik bir ziyaret değil, bilimsel açıdan hâlâ büyük ölçüde bilinmeyen bir bölgenin kapısını aralamak demek.

Çağla Üren