Uzaylılara Ev Sahipliği Yapabilecek 45 Gezegen Belirlendi

Gökbilimciler, Dünya dışı yaşam arayışında önemli bir eşiği geçti. 6 binden fazla bilinen ötegezegen arasından yapılan analizle, yaşam barındırma ihtimali en yüksek 45 kayalık gezegen belirlendi.

Araştırma, Cornell Üniversitesi bünyesindeki bilim insanları tarafından yürütüldü ve sonuçlar "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" adlı hakemli bilimsel dergide yayımlandı.

"Yaşanabilir bölge" odakta

Çalışmanın arkasındaki araştırma ekibi, öncelikle bir yıldızın etrafındaki "yaşanabilir bölge"yi taramaya odaklandı. Bu bölge ne çok sıcak ne de çok soğuk olduğu için gezegen yüzeyinde sıvı su bulunma ihtimali en yüksek alan olarak kabul ediliyor.

Su, bildiğimiz anlamda yaşam için temel koşul olduğundan bu gezegenler öncelikli hedef haline geliyor. Araştırmacılar, Gaia teleskobu verileri ile NASA Ötegezegen Arşivi kayıtlarını analiz ederek öncelikle bu adayları belirledi.

45 ana aday, 24 ek hedef

Araştırma sonucunda 45 kayalık gezegen yaşanabilirlik açısından en güçlü aday olarak öne çıktı. Ayrıca daha dar kriterlerle belirlenen 24 ek gezegen daha listeye eklendi. Bu gezegenlerin, yıldızlarından Dünya’nın Güneş’ten aldığına benzer miktarda enerji aldığı belirtiliyor.

Listede hem bilinen hem de daha az tanınan gezegenler yer alıyor. Öne çıkan bazıları şu şekilde:

-       Proxima Centauri b

-       TRAPPIST-1f

-       Kepler-186f

-       TOI-715 b

Özellikle TRAPPIST-1 yıldız sistemi içindeki d, e, f ve g gezegenleri, yalnızca 40 ışık yılı uzaklıkta olmaları nedeniyle dikkat çekiyor. Bu halen insan ömrü açısından çok uzun bir mesafe olsa da uzay ölçeklerinde nispeten Dünya'ya yakın. Bir diğer önemli aday ise yaklaşık 48 ışık yılı uzaklıktaki LHS 1140 b olarak öne çıktı.

Yaşanabilirliğin sınırları

Bilim insanları yalnızca "ideal" gezegenlere değil, aynı zamanda yaşanabilirliğin sınırlarına da odaklandı. Örneğin yıldıza çok yakın gezegenler aşırı sıcak olabileceği gibi, çok uzak gezegenler de donmuş olabilir. Ekip bu sınırları anlamak için K2-239 d, TOI-700 e ve TRAPPIST-1 g gibi farklı koşullara sahip gezegenler de inceleniyor.

Her gezegen sürekli yaşanabilir olmak zorunda mı?

Araştırmanın dikkat çekici bir diğer yönü, bazı gezegenlerin eliptik yörüngelere sahip olması. Bu da şu soruyu gündeme getiriyor: Bir gezegen, yaşanabilir bölgede sürekli kalmak zorunda mı? Yoksa zaman zaman bu bölgeye girip çıkması da yaşam için yeterli olabilir mi?

Bu sorunun yanıtı, yaşamın ne kadar “esnek” olabileceğini anlamak açısından kritik.

James Webb teleskobu devrede

Belirlenen gezegenler, mevcut ve gelecekteki teleskoplar için bir "hedef listesi" de oluşturuyor.

Özellikle James Webb Uzay Teleskobu, Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ve Aşırı Büyük Teleskop (Extremely Large Telescope) gibi gelişmiş gözlemevleri, bu gezegenlerin atmosferlerini inceleyerek yaşam izleri arayacak.

En umut verici iki aday

Araştırmanın ilk sonuçlarına göre kısa vadede incelenmesi en uygun iki gezegen TRAPPIST-1 e ve TOI-715 b olarak belirlendi.

Bu gezegenler, küçük ve sönük yıldızların etrafında döndüğü için atmosfer analizleri daha kolay yapılabiliyor.

Bilimkurgudan gerçeğe

Araştırma, son dönemde dikkat çeken "Project Hail Mary" (Kurtuluş Projesi) gibi bilimkurgu hikayelerinde anlatılan yaşanabilir gezegenlere yolculuk veya Dünya dışı yaşam fikrini gerçeğe bir adım daha yaklaştırıyor.

Araştırma lideri Lisa Kaltenegger, üniversiteden yapılan basın açıklamasında "Eğer bir gün yıldızlararası bir görev yapılırsa, artık nereye bakmamız gerektiğini biliyoruz" diyor.